Skip to main content

Bergara aldeko hiztegia

guardázibill, guardázibilla. (a). Izena. guardázobill, guardízibill, guardiázibill. Guardia civil. “Guardazibillak zeren Zapatarikuan.”
guárdilla, guárdillia. (b). Izena. Kaleko teilatupeko etxebizitza. · Buhardilla. “Orrek guardillan azittakuak die ta ikusi oiñ zelako txaleta.”
gubi
gubi, gubíxa. (a). Izena. Zura labratzeko tresna. · Gubia. content_copy biribil-trintxa.
gubil-zabal, gubil-zabala. Eibar. "Maillukiaz edo mailluaz joka, metala eta harrixa lantzeko esku-erremeinttia. · Cincel, cortafríos." (SB Eibetno)
gudári, gudaríxa. (c). Izena. Azken gerrateko euskal armadako soldadua.
gúen. 1.guen, guéna. (c). Izena. góen. Gorena, goien dagoen partea. · La parte superior, lo de más arriba. “Zelai guenian dabitz beixak./ Solo guena goldatu dou bakarrik.” Terrenoetan erabilia, batik bat.. feedback barren. Esamoldeak: guéna jota. (d). Esapidea. Gehienera jota. · A lo más. “Orrek berrogei urte izangoittu, guena jota.” content_copy géixenera jota. feedback barréna jota. 2.guen.
guenétxe ságar, guenétxe sagárra. (d). Izena. Sagar mota bat.
gu geu. (b). Izenordaina. Nosotros, por nuestra parte; por lo que respecta a nosotros. “Zuek nai dozuena eiñ, baiña gu geu ezkoiaz aurten iñora./ Zeoze pasatzen bada be guk geuk eztakigu ezer./ Zuendako badakitt eztatorrela ondo, baiña guri geuri etxaku inporta.” NOR, NORK eta NORI kasuetan, batez ere. I éu, áura béra, zu zeu, zúek zéuek, árek érek-ek ere jokabide berdina dute..
guntzúrrun, guntzúrruna. (b). Izena. Riñón. “Guntzurrunetatik operauta dago.” Azen.: guntzurrúna ere entzun daiteke..
guraiña. (b). Esapidea. Oñati. gureaiña (Lein.). Gura adina, nahi beste. “Perretxikua guraaiña dao.”
gúraiza, gúraizak. (a). Izena. gónaiza, gonátzi (Berg.). Artaziak. · Tijeras. Harrigarria da zenbat eratara esaten diren tresna hauek Bergarako erdigunean bertan.. content_copy artázi.
gúra ízan. (a). du Aditza. Angiozar. gure izan (Lein.). Nahi izan. · Querer. “Eztot ori gura.” Konposatu askoren osagaia: negargura, logura, aundigura... . content_copy nái izan.
gurako, gurakua. Adjektiboa. Hitz konposantuaren bigarren zati bezala(-gúrako, -gurakua) gura duena, pretenditzen duena. “Familixa ori beti izan da aundigurakua.”
guráso, gurásuak. (b). Izena. Aita-amak. · Los padres. “Bere gurasuen etxian bizi da.” content_copy aittá-áma.
gúre. 1.gure, guría. (a). Izenlaguna. Nuestro. Esamoldeak: guríak eiñ. (c). Esapidea. Galduta egon. “Asuntua aldatzen ezpada guriak ein ddau.” 2.gure, guría. (b). Izenordaina. Gure etxea. · Nuestra casa. “Etorri zaitte gurera, gurian afaldukozu./ Guriak eztauka garajeik./ Guretik zuenera berreun metro dare.” Oso adinekoek GERE ere erabiltzen dute: gere, gerian, gerera....
Gure Jáuna. (c). La Comunión, La Hostia. “Primer Viernesetan Gure Jauna artzen giñuan.”
gúre modúko, gúre modukúa. (c). Izena. Gure mailako pertsona. · Persona de nuestro rango social, cultural, etc. Generalmente se sobrentiende de rango humilde. Se usa en frases como estas: “Euskera batu ori erreza dala diñozue baiña gure modukuak berba erdixak galtzen jittuk./ Operiai afan aundixa emuten jaue, baiña ezta gure modukuandako eitten./ Madrill baten gure modukua ziero inutildduta geratzen da.”
gureta. (a). Adberbioa. Leintz. Nahita.
gúri, guríxa. (c). Adjektiboa. Lozano, tierno, bien cebado. “Saltzeko daukaun txala, gaztia ta gurixa./ Lengo abadiak lepo guri-gurixa izate eben.”