Hiztegia: bilaketaren emaitza
Errore mezua
Notice: Undefined index: berba in Drupal\hiztegia\Controller\HiztegiaController->berbaEmaitza() (line 162 of modules/custom/hiztegia/src/Controller/HiztegiaController.php).
Drupal\hiztegia\Controller\HiztegiaController->berbaEmaitza(Object)
call_user_func_array(Array, Array) (Line: 123)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->Drupal\Core\EventSubscriber\{closure}() (Line: 564)
Drupal\Core\Render\Renderer->executeInRenderContext(Object, Object) (Line: 124)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->wrapControllerExecutionInRenderContext(Array, Array) (Line: 97)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->Drupal\Core\EventSubscriber\{closure}() (Line: 158)
Symfony\Component\HttpKernel\HttpKernel->handleRaw(Object, 1) (Line: 80)
Symfony\Component\HttpKernel\HttpKernel->handle(Object, 1, 1) (Line: 58)
Drupal\Core\StackMiddleware\Session->handle(Object, 1, 1) (Line: 48)
Drupal\Core\StackMiddleware\KernelPreHandle->handle(Object, 1, 1) (Line: 191)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->fetch(Object, 1, 1) (Line: 128)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->lookup(Object, 1, 1) (Line: 82)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->handle(Object, 1, 1) (Line: 48)
Drupal\Core\StackMiddleware\ReverseProxyMiddleware->handle(Object, 1, 1) (Line: 51)
Drupal\Core\StackMiddleware\NegotiationMiddleware->handle(Object, 1, 1) (Line: 23)
Stack\StackedHttpKernel->handle(Object, 1, 1) (Line: 708)
Drupal\Core\DrupalKernel->handle(Object) (Line: 19)
Notice: Trying to access array offset on value of type null in Drupal\hiztegia\Controller\HiztegiaController->berbaEmaitza() (line 162 of modules/custom/hiztegia/src/Controller/HiztegiaController.php).
Drupal\hiztegia\Controller\HiztegiaController->berbaEmaitza(Object)
call_user_func_array(Array, Array) (Line: 123)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->Drupal\Core\EventSubscriber\{closure}() (Line: 564)
Drupal\Core\Render\Renderer->executeInRenderContext(Object, Object) (Line: 124)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->wrapControllerExecutionInRenderContext(Array, Array) (Line: 97)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->Drupal\Core\EventSubscriber\{closure}() (Line: 158)
Symfony\Component\HttpKernel\HttpKernel->handleRaw(Object, 1) (Line: 80)
Symfony\Component\HttpKernel\HttpKernel->handle(Object, 1, 1) (Line: 58)
Drupal\Core\StackMiddleware\Session->handle(Object, 1, 1) (Line: 48)
Drupal\Core\StackMiddleware\KernelPreHandle->handle(Object, 1, 1) (Line: 191)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->fetch(Object, 1, 1) (Line: 128)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->lookup(Object, 1, 1) (Line: 82)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->handle(Object, 1, 1) (Line: 48)
Drupal\Core\StackMiddleware\ReverseProxyMiddleware->handle(Object, 1, 1) (Line: 51)
Drupal\Core\StackMiddleware\NegotiationMiddleware->handle(Object, 1, 1) (Line: 23)
Stack\StackedHttpKernel->handle(Object, 1, 1) (Line: 708)
Drupal\Core\DrupalKernel->handle(Object) (Line: 19)
Notice: Trying to access array offset on value of type null in Drupal\hiztegia\Controller\HiztegiaController->berbaEmaitza() (line 169 of modules/custom/hiztegia/src/Controller/HiztegiaController.php).
Drupal\hiztegia\Controller\HiztegiaController->berbaEmaitza(Object)
call_user_func_array(Array, Array) (Line: 123)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->Drupal\Core\EventSubscriber\{closure}() (Line: 564)
Drupal\Core\Render\Renderer->executeInRenderContext(Object, Object) (Line: 124)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->wrapControllerExecutionInRenderContext(Array, Array) (Line: 97)
Drupal\Core\EventSubscriber\EarlyRenderingControllerWrapperSubscriber->Drupal\Core\EventSubscriber\{closure}() (Line: 158)
Symfony\Component\HttpKernel\HttpKernel->handleRaw(Object, 1) (Line: 80)
Symfony\Component\HttpKernel\HttpKernel->handle(Object, 1, 1) (Line: 58)
Drupal\Core\StackMiddleware\Session->handle(Object, 1, 1) (Line: 48)
Drupal\Core\StackMiddleware\KernelPreHandle->handle(Object, 1, 1) (Line: 191)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->fetch(Object, 1, 1) (Line: 128)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->lookup(Object, 1, 1) (Line: 82)
Drupal\page_cache\StackMiddleware\PageCache->handle(Object, 1, 1) (Line: 48)
Drupal\Core\StackMiddleware\ReverseProxyMiddleware->handle(Object, 1, 1) (Line: 51)
Drupal\Core\StackMiddleware\NegotiationMiddleware->handle(Object, 1, 1) (Line: 23)
Stack\StackedHttpKernel->handle(Object, 1, 1) (Line: 708)
Drupal\Core\DrupalKernel->handle(Object) (Line: 19)
Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua
neófito, neófitua.
(d).
Adjektiboa.
leófito.
Neófito, novato.
“Tratoriakin mugatik bera jausi da, neofito xamarra be bada ta.”
Gutxi entzuna..
leófito.
Neófito, novato.
“Tratoriakin mugatik bera jausi da, neofito xamarra be bada ta.”
Gutxi entzuna..
nérbixo, nérbixua.
(a).
Izena.
Nervio (bere adiera guztietan).
“Nerbixo gutxiko personia./ Nerbixotatik ze moduz zabitz?/ Nerbixon bat dauka bizkarrazurrak arrapauta.”
Nervio (bere adiera guztietan).
“Nerbixo gutxiko personia./ Nerbixotatik ze moduz zabitz?/ Nerbixon bat dauka bizkarrazurrak arrapauta.”
nérbixotako, nérbixotakua.
(c).
Izena.
Buruko gaitza. Hala deitu izan zaie eritasun psikikoei. · Llámase así a las enfermedades mentales.
“Gazte-gaztetatik dago nerbixotakuakin./ ”
Buruko gaitza. Hala deitu izan zaie eritasun psikikoei. · Llámase así a las enfermedades mentales.
“Gazte-gaztetatik dago nerbixotakuakin./ ”
nére, nería.
Izenlaguna.
Mi, mío.
“Nun dago nere jertsia.”
Esaerak:
Neria osoik eta zuria erdibana.
Esaera.
Antzuola.
Neria neretako, zuria danondako.
"Bost inporta bestiak." (Lar Antz).
Esamoldeak:
nere artian.
(b).
Esapidea.
Nere baitan.
“Nere artian esan neban: emen zeoze rarua pasatzen dok pa.”
nere eguna.
(b).
zure, haren... eguna.
Urtebetetze eguna.
“Laster da nere eguna./ Zure egunian Lasara joango ga afaltzera.”
Umeen, eta ez hain umeen, artean "nere zorionak" entzuten da orain barra-barra..
Mi, mío.
“Nun dago nere jertsia.”
Esaerak:
Neria osoik eta zuria erdibana.
Esaera.
Antzuola.
Neria neretako, zuria danondako.
"Bost inporta bestiak." (Lar Antz).
Esamoldeak:
nere artian.
(b).
Esapidea.
Nere baitan.
“Nere artian esan neban: emen zeoze rarua pasatzen dok pa.”
nere eguna.
(b).
zure, haren... eguna.
Urtebetetze eguna.
“Laster da nere eguna./ Zure egunian Lasara joango ga afaltzera.”
Umeen, eta ez hain umeen, artean "nere zorionak" entzuten da orain barra-barra..
akórdu, akordúa.
(c).
Izena.
Oroitzapena, zerbaiten gogorazioa. · Recuerdo de algo.
“Gure akorduak eta baiño lenao zien orrek. Ezidazu neri preguntau, nik eztaukat orren akorduik eta./ Liñua zela artzen zan jakin nai dot; orren akordua zeiñek euki leikien badakizu?”
Esamoldeak:
akorduan euki.
Esapidea.
Gogoan izan.
“Oinddio akorduan daukat pagopian esan zostana.”
akorduan izan.
Esapidea.
Akorduan izan. Gogoan izan.
“Akorduan izan mezetara joan bia dozuna.”
nere akorduan.
Ni gogoratzen naizenez, nire denboran. · Hasta donde llega mi memoria.
“Nere akorduan eztot ain negu epelik ezautu./ Frontoia zure akorduan einddakua da?”
Beste pertsona batzuekin ere berdin: zure akorduan, gure akorduan....
akordua euki.
(c).
AditzaEsapidea.
Zerbaitetarako oroitzapena izan. Gehienetan zerbait egiteko burutazioa, detailea. · Tener el detalle, la ocurrencia.
“Errittik pasau eta ama bisittatzeko akordua be etxuan euki./ Erromara joan zanian postal bana bialtzeko akordua euki zeban.”
akordúa artu.
(c).
AditzaEsapidea.
Gauza jakin bat egiteaz oroitu. · Acordarse de hacer algo concreto.
“Bakaziñotara joan bai, baina telefonua jotiakin be akordua artu./ Ibiltzia komeni jako baiña eztau sekula orren akorduik artzen.”
Zeren edo Zerekin akordua artu..
Oroitzapena, zerbaiten gogorazioa. · Recuerdo de algo.
“Gure akorduak eta baiño lenao zien orrek. Ezidazu neri preguntau, nik eztaukat orren akorduik eta./ Liñua zela artzen zan jakin nai dot; orren akordua zeiñek euki leikien badakizu?”
Esamoldeak:
akorduan euki.
Esapidea.
Gogoan izan.
“Oinddio akorduan daukat pagopian esan zostana.”
akorduan izan.
Esapidea.
Akorduan izan. Gogoan izan.
“Akorduan izan mezetara joan bia dozuna.”
nere akorduan.
Ni gogoratzen naizenez, nire denboran. · Hasta donde llega mi memoria.
“Nere akorduan eztot ain negu epelik ezautu./ Frontoia zure akorduan einddakua da?”
Beste pertsona batzuekin ere berdin: zure akorduan, gure akorduan....
akordua euki.
(c).
AditzaEsapidea.
Zerbaitetarako oroitzapena izan. Gehienetan zerbait egiteko burutazioa, detailea. · Tener el detalle, la ocurrencia.
“Errittik pasau eta ama bisittatzeko akordua be etxuan euki./ Erromara joan zanian postal bana bialtzeko akordua euki zeban.”
akordúa artu.
(c).
AditzaEsapidea.
Gauza jakin bat egiteaz oroitu. · Acordarse de hacer algo concreto.
“Bakaziñotara joan bai, baina telefonua jotiakin be akordua artu./ Ibiltzia komeni jako baiña eztau sekula orren akorduik artzen.”
Zeren edo Zerekin akordua artu..
ázken, azkéna.
(a).
átzen.
El último, lo último, el fin.
“Zein da azkena, txandia artzeko?/ Jana bai ta goseik ez, ori da azkena.”
ÁTZEN, atzéna: hau eta honen eratorri guztiak ere erabiltzen dira, Ubera eta Angiozar aldean batik bat: atzen aurreko, atzen aurretik...
.
Esamoldeak:
nere ázkenak ízan.
(d).
Esapidea.
Heriotza hurbil izan.
“Esan i eban aittorrek e, errezau daigun erresaixua, nere azkenak izango die ointxe ta. Hil.”
azkentxo.
Eibar.
Kokila, adore faltagatik-edo beti atzean geratzen dena.
“Beti azkentxo gure seme koittau au. (Etxba Eib).”
azkenak emoten egon, azkenetan egon.
Esapidea.
Estar en las últimas.
“Felipe Gonzalez be ointxe azkenak emoten dago ba./Ointxe kursua azkenetan dago. ”
ázkenak émon.
(b).
Esapidea.
Apurtu, bukatu, hil.
“Gure auto zarrak pe azkenak emoittu.”
azkena ipurdi gizena.
(a).
Esapidea.
"Baten batek esaldi hori esan ezkero danak korrika hasiko dira, azkena ez ailegatzeko." (SB Eibetno)
azken baten.
(b).
Esapidea.
Azken finean.
“Azken baten, ze inporta jakok ari? .”
azkén áurren, azkén áurrena.
Penúltimo.
“Zein da azken aurrena? .”
azkén áurretik.
(b).
Adberbioa.
En penúltimo lugar.
“Karreran azken aurretik geldittu zan.”
azkén áurreko, ázken áurrekua.
(b).
Penúltimo.
“Biar da azken aurreko eguna. ”
átzen.
El último, lo último, el fin.
“Zein da azkena, txandia artzeko?/ Jana bai ta goseik ez, ori da azkena.”
ÁTZEN, atzéna: hau eta honen eratorri guztiak ere erabiltzen dira, Ubera eta Angiozar aldean batik bat: atzen aurreko, atzen aurretik...
.
Esamoldeak:
nere ázkenak ízan.
(d).
Esapidea.
Heriotza hurbil izan.
“Esan i eban aittorrek e, errezau daigun erresaixua, nere azkenak izango die ointxe ta. Hil.”
azkentxo.
Eibar.
Kokila, adore faltagatik-edo beti atzean geratzen dena.
“Beti azkentxo gure seme koittau au. (Etxba Eib).”
azkenak emoten egon, azkenetan egon.
Esapidea.
Estar en las últimas.
“Felipe Gonzalez be ointxe azkenak emoten dago ba./Ointxe kursua azkenetan dago. ”
ázkenak émon.
(b).
Esapidea.
Apurtu, bukatu, hil.
“Gure auto zarrak pe azkenak emoittu.”
azkena ipurdi gizena.
(a).
Esapidea.
"Baten batek esaldi hori esan ezkero danak korrika hasiko dira, azkena ez ailegatzeko." (SB Eibetno)
azken baten.
(b).
Esapidea.
Azken finean.
“Azken baten, ze inporta jakok ari? .”
azkén áurren, azkén áurrena.
Penúltimo.
“Zein da azken aurrena? .”
azkén áurretik.
(b).
Adberbioa.
En penúltimo lugar.
“Karreran azken aurretik geldittu zan.”
azkén áurreko, ázken áurrekua.
(b).
Penúltimo.
“Biar da azken aurreko eguna. ”
étxe.
Izena.
ohar bat
1.etxe, etxía.
(a).
Izena.
Casa. JJp.k batzuetan etxe eta beste batzuetan itxe dio.
“Nere anae zarran etxera ezkonduta. Alde ein i zun itxetik. Jun zan itxuria itxez itxe bezela.”
Esaerak:
Gatzik baeko etxian goizeko saldia arratsian.
Esaera.
"Ganorarik gabeko etxean, goizeko salda arratsean." (Lar Antz)
Etxia beti eske.
Esaera.
"Etxean beti dago egin beharreko lanen edo konponketaren bat." (Lar Antz).
Etxetako kontuak abiak daki (arek baleki berba itten).
(a).
Esaera.
Habea etxe guztietan dagoenez, etxeko berri guztiak dakizki. (Lar Antz).
"Sin. etxetako berri izaten dabe gelatzak eta okasiñuak." (Lar Antz)..
Etxe uts, demanda uts.
Esaera.
Antzuola.
Etxe utsa, gerra utsa.
"Ezer ez dagoen etxean, demanda besterik ez" (Lar Antz).
Nere etxe pobria, Burgos baiño obia.
Esaera.
Norberaren etxea onena (Izag Oñ)
.
Bere etxe pobria, erregiana baiño obia.
Esaera.
(Lar Antz).
Esamoldeak:
zu etxerako.
(b).
Esapidea.
Neska mutikoak, batik bat, goraipatu nahi direnean esan ohi dena.
“Datorren urtian be zu etxerako. ”
etxían-etxían.
(d).
AdberbioaEsapidea.
Etxe guztietan.
“Gaur etxian-etxian dao erropia sobre, gurian aurrenengo dala. Hil.”
etxia jaso.
(b).
Esapidea.
Etxeko txukunketa-lanak egin.
“Gaur zeuri tokatze jatzu etxia jasotzia. ”
etxia jan.
(c).
Esapidea.
Aberastasun guztiak xahutu.
“Jokuan biziau zan bai, eta etxia jan zeban. ”
etxerako modukua izan.
(c).
Esapidea.
Familiako kide izateko egokia izan.
“Etxerako moduko neskia dok eta ez litzakek iretzako gaizki etorriko. (SM Zirik).”
2.etxe, etxia.
Izena.
Hitz konposatuen bigarren osagai gisa, armazoia, eskulekua, egitura.
ohar bat
1.etxe, etxía.
(a).
Izena.
Casa. JJp.k batzuetan etxe eta beste batzuetan itxe dio.
“Nere anae zarran etxera ezkonduta. Alde ein i zun itxetik. Jun zan itxuria itxez itxe bezela.”
Esaerak:
Gatzik baeko etxian goizeko saldia arratsian.
Esaera.
"Ganorarik gabeko etxean, goizeko salda arratsean." (Lar Antz)
Etxia beti eske.
Esaera.
"Etxean beti dago egin beharreko lanen edo konponketaren bat." (Lar Antz).
Etxetako kontuak abiak daki (arek baleki berba itten).
(a).
Esaera.
Habea etxe guztietan dagoenez, etxeko berri guztiak dakizki. (Lar Antz).
"Sin. etxetako berri izaten dabe gelatzak eta okasiñuak." (Lar Antz)..
Etxe uts, demanda uts.
Esaera.
Antzuola.
Etxe utsa, gerra utsa.
"Ezer ez dagoen etxean, demanda besterik ez" (Lar Antz).
Nere etxe pobria, Burgos baiño obia.
Esaera.
Norberaren etxea onena (Izag Oñ)
.
Bere etxe pobria, erregiana baiño obia.
Esaera.
(Lar Antz).
Esamoldeak:
zu etxerako.
(b).
Esapidea.
Neska mutikoak, batik bat, goraipatu nahi direnean esan ohi dena.
“Datorren urtian be zu etxerako. ”
etxían-etxían.
(d).
AdberbioaEsapidea.
Etxe guztietan.
“Gaur etxian-etxian dao erropia sobre, gurian aurrenengo dala. Hil.”
etxia jaso.
(b).
Esapidea.
Etxeko txukunketa-lanak egin.
“Gaur zeuri tokatze jatzu etxia jasotzia. ”
etxia jan.
(c).
Esapidea.
Aberastasun guztiak xahutu.
“Jokuan biziau zan bai, eta etxia jan zeban. ”
etxerako modukua izan.
(c).
Esapidea.
Familiako kide izateko egokia izan.
“Etxerako moduko neskia dok eta ez litzakek iretzako gaizki etorriko. (SM Zirik).”
2.etxe, etxia.
Izena.
Hitz konposatuen bigarren osagai gisa, armazoia, eskulekua, egitura.
kóntu.
1.kóntu, kóntua.
(c).
Izena.
Cuidado, atención.
“Kontu puxkatekin ibili poltsiakin.”
Esamoldeak:
nere kontu.
(b).
zure, bere... kontu.
NERE, ZURE. KONTU. (b). A mi, tu... cargo.
“Gaur zure kontu afaixa jartzia. ”
kóntuz.
(a).
Adberbioa.
Con cuidado.
“Kontuz ibili tta baztarretik joan. ”
kóntuan ártu.
(b).
Esapidea.
Tomar en cuenta.
“Eneban kontuan artu mekanikuan esana.”
kóntua emun, kóntu emun.
(d).
Aditza.
Rendir cuentas.
“Berak zela jangoikuai kontua emun bi otxan, abariak esan i otxan, da ezetz, ezetz. Aura baiño len bera joiala bai, ta berak emungo otxala jangoikuai kontua. Hil.”
kóntu eiñ.
(c).
Kaso egin. Prestar atención.
“Kontu eiñ suai ni kalian naizen bittartian.”
kóntu ártu.
(c).
Esapidea.
kóntuak artu.
Kargu hartu. · Llamar la atención, pedir cuentas.
“Zu etza iñor neri kontu artzeko.”
kárgu ártu.
2.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Berriketa, jarduna.
“Kontua ta barriketia ugari eta formalidade gutxi./ Ze zaukan Tomasitak ainbeste kontukin?”
Esamoldeak:
kóntutan.
(c).
Adberbioa.
Elkarrekin berriketan.
“Bixak orduak pasatzeittue kontutan.”
kóntuak kóntu.
(b).
Esapidea.
Esanak esan.
“Kontuak kontu, aura beintzat majo bizi izan zan bere denporan. ”
kóntuak euki.
(c).
Esapidea.
Berriketa saioak izan.
“Aspaldixan Petra ta Mariak kontu asko dauke alkarrekin. ”
kontu potolo, kontu potoluak.
(c).
Bikotekideen arteko maitasun berriketak.
“Makina bat kontu potolo esan (edo egin) zotsen elkarri.”
3.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Ipuina, leienda, istorioa, gertakizuna; esanahi zabala du.
“Amandria, kontaiguzu kontu bat./ Aspaldiko kontuak esaten asten dienian eztauke akabuik./ Kontuekin bakarrik eztago ezer.”
4.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Asuntoa, arazoa. · Asunto, tema, problema.
“Kontua da eguna badatorrela ta ezetan asteke garela./ Aitta etortzen danian izango die emen kontuak./ Ori beste kontu bat da./ Egixa da esan dozuna, baiña ori ezta kontua.”
KONTUA DA... edo KUSTI.
Esamoldeak:
kontua da.
Kontua da... edo kustiñua da... sarri. Baita gauzia da...
5.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Cuenta, factura.
“Kontua, mesedez.”
Esamoldeak:
kóntuak gárbittu.
(c).
Kontuak egin, diru-kontuak, gehienetan. · Aclarar las cuentas.
“Junta egunian garbittuko die urteko kontuak./ Domusantuetan izeten da gure auzuan kontuak garbitzeko eguna. ”
kóntuak etára.
(b).
Esapidea.
Sacar cuentas, tanto en el sentido literal como en el figurado.
“Jaixak, eta amarretarako etxera etorri zan. Kontuak etara zela egongo zan./ Kontuak etaraittut eta bos milloi kostatzen da igeltserixia bakarrik.”
kóntuak eiñ.
(b).
Hacer las cuentas; los pagos, mayormente.
“Piñuixa saldu gontsan, baiña oinddio kontuak ein barik dauzkau.”
6.kontu.
(b).
Posposizioa.
kóntura.
A cargo de, a cuenta de.
“Majo bizi da aura aittan kontura./ Azelakotxe barriak ein giñuzen sakristauan kontura.”
NOREN kontu edo kontura..
1.kóntu, kóntua.
(c).
Izena.
Cuidado, atención.
“Kontu puxkatekin ibili poltsiakin.”
Esamoldeak:
nere kontu.
(b).
zure, bere... kontu.
NERE, ZURE. KONTU. (b). A mi, tu... cargo.
“Gaur zure kontu afaixa jartzia. ”
kóntuz.
(a).
Adberbioa.
Con cuidado.
“Kontuz ibili tta baztarretik joan. ”
kóntuan ártu.
(b).
Esapidea.
Tomar en cuenta.
“Eneban kontuan artu mekanikuan esana.”
kóntua emun, kóntu emun.
(d).
Aditza.
Rendir cuentas.
“Berak zela jangoikuai kontua emun bi otxan, abariak esan i otxan, da ezetz, ezetz. Aura baiño len bera joiala bai, ta berak emungo otxala jangoikuai kontua. Hil.”
kóntu eiñ.
(c).
Kaso egin. Prestar atención.
“Kontu eiñ suai ni kalian naizen bittartian.”
kóntu ártu.
(c).
Esapidea.
kóntuak artu.
Kargu hartu. · Llamar la atención, pedir cuentas.
“Zu etza iñor neri kontu artzeko.”
kárgu ártu.
2.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Berriketa, jarduna.
“Kontua ta barriketia ugari eta formalidade gutxi./ Ze zaukan Tomasitak ainbeste kontukin?”
Esamoldeak:
kóntutan.
(c).
Adberbioa.
Elkarrekin berriketan.
“Bixak orduak pasatzeittue kontutan.”
kóntuak kóntu.
(b).
Esapidea.
Esanak esan.
“Kontuak kontu, aura beintzat majo bizi izan zan bere denporan. ”
kóntuak euki.
(c).
Esapidea.
Berriketa saioak izan.
“Aspaldixan Petra ta Mariak kontu asko dauke alkarrekin. ”
kontu potolo, kontu potoluak.
(c).
Bikotekideen arteko maitasun berriketak.
“Makina bat kontu potolo esan (edo egin) zotsen elkarri.”
3.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Ipuina, leienda, istorioa, gertakizuna; esanahi zabala du.
“Amandria, kontaiguzu kontu bat./ Aspaldiko kontuak esaten asten dienian eztauke akabuik./ Kontuekin bakarrik eztago ezer.”
4.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Asuntoa, arazoa. · Asunto, tema, problema.
“Kontua da eguna badatorrela ta ezetan asteke garela./ Aitta etortzen danian izango die emen kontuak./ Ori beste kontu bat da./ Egixa da esan dozuna, baiña ori ezta kontua.”
KONTUA DA... edo KUSTI.
Esamoldeak:
kontua da.
Kontua da... edo kustiñua da... sarri. Baita gauzia da...
5.kóntu, kóntua.
(b).
Izena.
Cuenta, factura.
“Kontua, mesedez.”
Esamoldeak:
kóntuak gárbittu.
(c).
Kontuak egin, diru-kontuak, gehienetan. · Aclarar las cuentas.
“Junta egunian garbittuko die urteko kontuak./ Domusantuetan izeten da gure auzuan kontuak garbitzeko eguna. ”
kóntuak etára.
(b).
Esapidea.
Sacar cuentas, tanto en el sentido literal como en el figurado.
“Jaixak, eta amarretarako etxera etorri zan. Kontuak etara zela egongo zan./ Kontuak etaraittut eta bos milloi kostatzen da igeltserixia bakarrik.”
kóntuak eiñ.
(b).
Hacer las cuentas; los pagos, mayormente.
“Piñuixa saldu gontsan, baiña oinddio kontuak ein barik dauzkau.”
6.kontu.
(b).
Posposizioa.
kóntura.
A cargo de, a cuenta de.
“Majo bizi da aura aittan kontura./ Azelakotxe barriak ein giñuzen sakristauan kontura.”
NOREN kontu edo kontura..
néska, neskía.
(a).
Izena.
Chica, muchacha. Don.k dionez, gutxi gorabehera neskatilla izango litzateke 13 bat urte arte, neska-koskor 8-13, neskagazte 13-23, eta neska hortik aurrera, neskazar bihurtu arte.
mútill.
Esamoldeak:
néskak píxatzia.
(d).
lagunartekoa
Berpizkunde asteleheneko ohitura. Ez dakigu zehatz zer den.
“Oitturia bai Paskua bigarrengoz, gure aurrekuei entzuten: jaixak, San Martingo erromeixia ta gure aittak eta esaten juen erak gaztiak zien denporan neskak pixatzia; garizuman aber pixuan irabazi in daben. erromaniakin (barreak). Don.”
Uste dugu, besterik gabe, dantzarakoan neskei heltzeaz eta jasotzeaz ari dela. Urteko lehenengo erromeria izan ohi zen Paskua (Berbizkunde) astelehenez Ozaetako San Martinen egiten zena, eta mutilek neskak "pixatzeko" aprobetxatzen zuten, nonbait.
.
neská-mútiko, neská-mútikuak.
(b).
Izena.
Neska eta mutikoa, familia bateko seme-alabez ari garenean, neska(k) eta mutikoa(k), bestelakoetan. 12-13 urte artekoei esaten zaie.
Ik. neska-mutil..
neská-mútill, neská-mútillak.
(b).
Izena.
Neska eta mutila, familia bateko seme-alabez ari garenean, neska(k) eta mutila(k, bestelakoetan.
“Ze familixa daukazue? ”
Chica, muchacha. Don.k dionez, gutxi gorabehera neskatilla izango litzateke 13 bat urte arte, neska-koskor 8-13, neskagazte 13-23, eta neska hortik aurrera, neskazar bihurtu arte.
mútill.
Esamoldeak:
néskak píxatzia.
(d).
lagunartekoa
Berpizkunde asteleheneko ohitura. Ez dakigu zehatz zer den.
“Oitturia bai Paskua bigarrengoz, gure aurrekuei entzuten: jaixak, San Martingo erromeixia ta gure aittak eta esaten juen erak gaztiak zien denporan neskak pixatzia; garizuman aber pixuan irabazi in daben. erromaniakin (barreak). Don.”
Uste dugu, besterik gabe, dantzarakoan neskei heltzeaz eta jasotzeaz ari dela. Urteko lehenengo erromeria izan ohi zen Paskua (Berbizkunde) astelehenez Ozaetako San Martinen egiten zena, eta mutilek neskak "pixatzeko" aprobetxatzen zuten, nonbait.
.
neská-mútiko, neská-mútikuak.
(b).
Izena.
Neska eta mutikoa, familia bateko seme-alabez ari garenean, neska(k) eta mutikoa(k), bestelakoetan. 12-13 urte artekoei esaten zaie.
Ik. neska-mutil..
neská-mútill, neská-mútillak.
(b).
Izena.
Neska eta mutila, familia bateko seme-alabez ari garenean, neska(k) eta mutila(k, bestelakoetan.
“Ze familixa daukazue? ”
neská-kóskor, neská-kóskorra.
(b).
Izena.
8 urtetik 13 bat arteko neskatila, Donatoren arabera. · Muchachita.
“Gure neska-koskorra ta zuena lagun aundixak die.”
Puxka bat koskortutakoa, alegia. Azen.: neska-kóskor, neska-koskórra ere bai..
8 urtetik 13 bat arteko neskatila, Donatoren arabera. · Muchachita.
“Gure neska-koskorra ta zuena lagun aundixak die.”
Puxka bat koskortutakoa, alegia. Azen.: neska-kóskor, neska-koskórra ere bai..
neska-lóra, neska-loría.
(d).
Izena.
Mujer virgen.
“Osorik dagona, loria, neska-loria. Neska-loría da ba sekula aprobau eztabena, osorik dagona. Don.”
Mujer virgen.
“Osorik dagona, loria, neska-loria. Neska-loría da ba sekula aprobau eztabena, osorik dagona. Don.”
