Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

arráixo. arráiño. 1.arráixo, arráixua. (b). Adjektiboa. arráiño. Demonioa. · Condenado, puñetero. (Aunque menos despectivo y más cariñoso). Noiz etorriko ete dok gure mutiko arraixua./ Nun ete dabill txakur arraixo ori? 2.arráixo!. (b). Interjekzioa. arráixua!, arraiñua!, arranopola!. Recoño, demonios. Arraixua! Neri pasatzeko eztok asko./ Arraixua! Esan da esan da kasoik pez. Esaldi hasieran ia beti.. content_copy arránopola!. Esamoldeak: arráixuak ezpaittuan!. (c). Interjekzioa. arráixuak ezpaittuan. Arranopola! Esaldiak indartzeko, hauen ostean gehienetan. Oinddiokan entzun bia jostak ederrak, arraixuak ezpaittuan./ Ez aiz bela etorri, arraixuak ezpaittuan. arráixo. (b). Interjekzioa. Gauza bera, baina galdegilearen ondoren. Nun arraixo laga jittuat pa giltzak./ Zela arraixo nai dok flakatu ainbeste janda.
arráiztu. (c). du Aditza. Sega harriz, arraitzez, zorroztu. · Afilar la guadaña con la piedra. Sega-jokuan anaiak arraizten zotsan segia. content_copy ségia zorroztu, arríttu.
2.ar. 1.ar, árra. (a). Izena. Gusano. Okeliai arrak ein jako. Esamoldeak: árrak eiñ. (a). da zaio Aditza. Agusanarse. Okeliai arrak ein jako. arra euki. 1.arra euki. (c). Esapidea. Gorrotoa eduki. Egundoko arra jotsan alkatiai eskolakua pasau zanetik.” 2.arra euki. (c). Esapidea. Zaletasun utziezin bat izan. Politikian arra daukenak bizi guztirako eukitzen juek. árra barrúan éuki. (c). Esapidea. Kezka handi bat izan. · Tener una preocupación que corroe por dentro. Uste zeban kanzerra zeukala; ar ori zeukan barruan sartuta ta etzan bizi be. árrak jan. (a). du Aditza. Comer los gusanos. Aura be azkenian arrak jango dabe. 2.ar, arra. (d). Zerena. · Carcoma de la madera. content_copy zéren.
arrakalada, arrakaladia. Izena. Antzuola. "Arropako edo oihaleko urratua. Arrakaladia iñ ddau alkondaran". content_copy arratára.
arrakátu. (d). da Aditza. arrakáldu. Arrakalatu, brintzatu. · Hendirse, resquebrajarse. Laster da azkena txabola arena be, ixa dana arrakatuta dago ta. Mertz.” Gutxi erabilia. Brintzatu da ohizkoa..
arráma, arramía. (a). Izena. Zuhaitz adarra. · Rama. Arrama orrek egundoko keixa pillia dauka. Lodiei adar eta meheei arrama deitu izan zaie, baina bereizketa gabe ere bai.. content_copy adar.
arráma-ázur, arráma-ázurra. (d). Izena. Hueso trasversal de la cadera de vacuno. Arrama-azurra esate jakok goiko trabesekuai, ta an juten dok aren puntan ori bola ori sartuta, arrama-azurrian ijeria; ijeria dok berakua, atzeko anketan. Aurrian “besapalia” esaten jakok. Don.”
arrámarra, arrámarria. (d). Izena. eufemismoa zarramarra. Haserretutakoan egiten den eztabaida. · Discusión. Guk geuk ezkiñuan sekula “i” usau bez (hiketan egin andra-gizonen artean). Guk pe itten giñuzen arramarrak, berrogeta amabost urtian alkarrekin bizi izen giñan, berrogeta amabost urte, batian aixkire ta bestian asarre, baiña “"i"” sekula bez. Ben.”
arramatada, arramatadia. "Ofensiva, ataque. Gure txakurrak txakur haundi bat ikusittakuan lehelengo arramatadia ein, eta gero arek frente emoten baetsan, ezkutau." (SB Eibetno).
arramill, arrámilla. (d). Izena. Oñati. "Piedra suelta que se precipita por una pendiente." (Izag Oñ).
árran
árran, arrána. (c). Izena. Ardi-ezkila, intxarria baino handiagoa eta dunba baino txikiagoa. · Cencerro de oveja. Ardixen arran-otsa entzuten da. Enrike” Enrike artzainak dio lehen intxarri bakarrik erabili ohi zela, baina arran esaten ikasi dutela. Baita arranbittarte eta arrantxiki ere. Geuk pe oiñ bixetara esaten dotseu. Len intxarrixak esaten gontsana oiñ e arranak, arranbittartiak pe esaten dotseu e orrei erdikuoi, arranbittartiak, arrantxikixak.... Esamoldeak: arrana euki. Esapidea. Oñati. Ahots indartsua eta desatsegina izan. Orrek dauka arrana! arranak jotia. Esapidea. Leintz. Antzinako ohitura: ezkonberriak ohera erretiratzen zirenean, «lagunek» etxe aurrean ematen zuten kontzertua, arranak, lapikoak eta abar astinduz.
arrana euki. Esapidea. Oñati. Ahots indartsua eta desatsegina izan. Orrek dauka arrana!
arranak jotia. Esapidea. Leintz. Antzinako ohitura: ezkonberriak ohera erretiratzen zirenean, «lagunek» etxe aurrean ematen zuten kontzertua, arranak, lapikoak eta abar astinduz.
arranbaltz, arranbaltza. Aquila chrysaetos. Aguila real. (SB Eibetno).
arránbittarte
arránbittarte, arránbittartia. (d). Izena. Tamaina erdiko arrana.
arrandei, arrandeixa. (c). Izena. arraindi (Eib.). Arraindegia. · Pescadería. Gure denporan zan bat arraindi-kalia. Urte asko arraindixa amendik aldatu zana. (Etxba Eib).