Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

kakámutiko, kakámutikoa. (c). Izena. Imberbe, crío. “Kokoteraiño najaok kakamutiko demonio orrekin./ Kakamutiko batek irabazi zotsan.” Esaerak: Oiñ erozein kakamutikok jauzkak berrogei urte. (c). Esaera. Zenbait adinekori entzun diogun esaera, modu umoretsuan, eurek kakamutiko gisa ezagututakoak ere zahartuz doazela adierazteko.
óiñago. (c). Adberbioa. oiñao, -u. Orainago, orain dela gutxi. · Hace poco, recientemente. “Oiñago ikusi neban bera, eskua igeltsuan zebala./ Oiñago izan da erregia Naparruan.”
óiñagoko, óiñagokua. (c). Izenlaguna. Orainagoko, duela gutxiko. · De hace poco. “Ameriketan da Eusebio, baiña oiñagoko barririk eztaukau./ Zuk diñozun burrukia igezko jaixetakua zan, baiña nik kontau dotena oiñagokua.”
oiñaldíxan. (c). Adberbioa. Orainaldian, azken bolada honetan. · Ultimamente. “Oiñaldixan gaizki nabill diruz.”
oiñarrazí, oiñarrazixa. "El empeine del pie." (Izag Antz)
apúrtu. 1.apurtu. (a). da du Aditza. Puskatu. · Romper(se). Esamoldeak: apurtuta. (b). Oso nekatuta. “Apurtuta etorri giñuztan mendittik./ Jota apurtuta najaok” oiñarteko danak apurtu. Esapidea. oiñarteko danak tapau. Marka denak hautsi. “Orrek oinddio oiñarteko danak apurtuko jittuk. ” norbait edo zerbait apurtzekoik ez egon. (c). Esapidea. norbait. Onena izan. “Oinddio be etxaok Retegi apurtzekoik./ Nai dabenak nai dabena esango jok, baiña etxaok Riojako ardaua apurtzekoik. ” 2.apurtu, apurtúa. (b). Izena. Rotura. “Iru lekutan ei dauka apurtua.” content_copy ausi.
oinbéte. (d). Hanka baten neurria. · Pie, la largura de un pie, usada como medida de longitud por los baserritarras. “Iru oinbete dare illaratik illarara./ Oinbete laga zeban bakarrik landaratik landarara.” content_copy óiñ.
oinbíde, oinbidía. (c). Izena. Oinezkoendako bidea; bide estua. · Senda peatonal. “Zuen etxeondotik pasatzen da Goimendirako oinbidia.” Legearen arabera, aberea bakarka bazen, pasa omen zitekeen oinbidetik, baina uztarririk ez. .
óinddio. (a). Adberbioa. oinddiok, oinddiokan. Oraindik. · Todavía. “Oinddio eztago konforme./ Oinddiokan emen zarete? ”
óinddioko, óinddiokua. (c). Oraindainokoa, orain artekoa. · El tiempo transcurrido hasta este momento, lo de hasta ahora. “Oinddiokua bia dau Bergatik bueltia eitteko./ Oinddiokua ondo doia baiña gero ikusi biar.” Esamoldeak: óinddiokúan. (c). Adberbioa. Orain arte. · Hasta el momento. “Gure taillerra ondo doia oinddiokuan.”
óindittik. (c). Adberbioa. Oraintxe bertatik. · Desde ahora mismo. “Oindittik esaten dotsut or ze pasau bia daben.”
oiñétako, oiñétakua(k). Izena. Calzado. “Lustria emoixezu oiñetakuei.”
óiñez. (a). Adberbioa. oiñezían. Andando, a pie. “Zu trankill, gero oiñezian joango ga bixok. Adinekoek inoiz erabilia.” Adinekoek inoiz OI.
óiñezkero. (b). Adberbioa. ónezkero, onezkerio, oiñezkerio. Honezkero. · Para ahora. “Oiñezkero ondo jakingozu frantses.” Azen.: oiñézkero ere bai. .
oiñézko, oiñezkúa. (c). Izena. Oinez dabilena. · Peatón. “Len oiñezko asko ikuste zan kamiñotan gora ta bera.” Esaerak: Oiñezkoik nai ez eta zaldizkoik aillegau ez. Esaera. "Aberatsarekin ezkondu nahi eta ezkongabe geratzen denaregatik esana. Lehen aberatsa zaldiz ibiltzen zen." (Lar Antz). content_copy On billa, on billa, bonbilla.
oiñéztarri
oiñéztarri, oiñéztarrixa. (c). Izena. oiñáztarri. Rayo. “Bentanatik sartu ta atetik urten zan oiñeztarrixa./ Neskia il zan Uberan oiñeztarrixak jota.” OI.