Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

gogózko, gogozkúa. (c). Izenlaguna. gogóko. Gogoari atsegin zaiona. · Agradable, voluntario. Gogozko lanak eztau nekatzen./ Itxuria etzeban gogozkua mutill aura.
gógo. 1.gogo, gogúa. (a). Izena. Gana, apetito, deseo. Zinera joateko gogua daukat./ Operia ikusteko gogoz geratu nitzan. Esaerak: Nun gogua an zangua. Esaera. "Nahi dena egiten denean esaten da." Esamoldeak: gógoz. 1.gógoz. (b). Adberbioa. Borondatez. Uste dot bere gogoz etorriko zala./ Nere gogoz aurten ez giñake bakaziñotara joango./ Eziozu umiai gogoz kontra —edo goguaz kontra— jan eraiñ. 2.gogoz. (b). Gogotsu. Gogoz asi dau kursua. góguak eindda egon. (c). Esapidea. Gogo handia izan. Nepalera joateko goguak eindda nago (edo goguak nago).” gogúaz kóntra. (b). Esapidea. gogóz kontra. En contra de la voluntad. Goguaz kontra jan neban afarixa./ Aman gogoz kontra joan zan estudixatzera. gogúak emon. (c). Esapidea. Gogo edo gutizia bat betetzeko gogoa etorri. Goguak emoten zotsanian tabernara joaten zan lanak lagata./ Dantzara joateko goguak emoten dost. 2.gogo, gogúa. (b). Izena. Memoria, recuerdo, mente; pero solamente dentro de locuciones como las siguientes: Hauek guztiak BURUrekin ere egiten dira: burura etorri, etab.. Esamoldeak: gogúan gorde. (c). du AditzaEsapidea. Recordar, conservar en la memoria. Txikittako gauzak goguan gordetzeittut oinddio. Hauek guztiak bururekin ere egiten dira: burura etorri, etab.” gogúan euki. (b). du Aditza. Recordar. Goguan daukat oinddio zer esan zostazun Urkiolako pagopian. content_copy burúan euki. goguan artu. (b). Esapidea. Aintzat hartu. Goguan artu aittak esaten dotsuna. gogótik joan. (b). zaio AditzaEsapidea. Ahaztu. Gogotik joanda neukan zure izena./ Etxat gogotik joan frailliak esan zostana. gogóra etorri. (b). zaio Esapidea. Burura etorri, oroitu. Etxatak gogora etortzen zeaittik asarretu zien.
gogúangarrízko, gogúangarrizkúa. (d). Izena. Gogoan eukitzekoa. · Memorable. Ilddakuak pai. Kuatro de otubre, goguangarrizko eguna. Or txokia eukiben anguak eta emenguak. Ben.” Behin bakarrik jaso dugu. Bi ekinalditan bezala dio: gogúan-garrízko. .
gói, góixa. (a). Izena. La parte de arriba (el techo, etc.); arriba. Goixa jausi zan baiña iñor etzeban azpixan arrapau./ Zein dago goixan? adb. gisa batik bat: goixan, goittik, gora.... feedback be. Esamoldeak: góixak béia jo. (c). Esapidea. Caerse el mundo. Etxatak bape inporta goixak beia joten badau be. goixak artuta ibilli. Esapidea. Ezinean ibili. Hamalau urteaz etorri nitzuan Mundraure, profesionalera. Gauza gutxi ein naixuan nik han. Goixek hartute ibili nitzuan ta pasaportie emun justien. (AA ArrasEus, 190. o.)” eutsi goixai!. (c). Interjekzioa. eutsi goixai. Norbait animatzeko oihua. Ale, eutsi goixai, euria dok eta! .” goixan-béian. (c). Adberbioa. adierazkorra Copiosamente (llover, granizar, nevar...). Eurixa goixan beian ziarduan etxeratu giñanian. goixan zerua ta beian lurra geldittu. (c). Esapidea. Ezer gabe gelditu.
goi-argi. goi-garbi. "Cielo despejado, sin nubes." (SB Eibetno).
goiága. ohar bat 1.goiaga, goiagía. (d). Izena. Gailurra eta zapataren artean, gailurraren paralelo ezartzen diren egur handiak, gainean gapirioak botatzeko. Egurra obrakua eitte giñun guk maiorixia, eitte giñuzen ba postiak, frontalak, goiagak esate jate teillatuen azpikuei, eta gero kapirixuak (teillatuko latia josten jakon arek), da gero latia. Benito.” Donatok, ostera, gailur-egurrari esaten dio.. 2.goiaga, goiagía. (d). Izena. Kamainako goihabea. content_copy gaiñegur, agillói.
goiálde. 1.goialde, goialdía. (b). Izena. Goiko partea. · La parte de arriba. Or goialdeko mutillak beti zittuan fuertiauak./ Ze berri jak pa goialdian. feedback bealde. 2.goialde, goialdía. (c). Izena. Donatok sarri darabil hitza Oñati edo Leintz aldea adierazteko. Pétriñia or goialdian esaten dok, Mondraue eta ortik gora, pétriñia. Don.”
goibel. Adberbioa. "Nublado, nuboso." (SB Eibetno).
goiérre, goierría. (d). Izena. Zerua estalita dagoelarik egiten duen bero handia. · Calor con el cielo nublado. Euzki bareko zera dagonian goierria esate jakok; udan da, berua ta laiñopia. Klem.” ohar bat content_copy ostérre.
goiestali, goiestalixa. (c). Izena. Lainoz estalitako zerua eta eguraldi hezea. Udan, eta laborantzararako eguzkia komeni denean esaten da, batik bat. Goiestali au ezta bape ona tomatiandako./ Goiestali egon da aste guztia. "Gorrin-egualdixa" deitzen zaio, tomateak, patatak eta abar gorrina erraz harrapatzen dutelako. . content_copy gaiñestáli.
kónde, kondía. (b). Izena. Conde. Esamoldeak: Góiko kónde, Góiko kondía. (c). Izen propioa. Errekalde Jauregian, gaur mikrofilmategia dagoen etxean, bizi zen kondea, Konde zarra, aura amendik gora Zurrara, eta Konde Zarrak euskeraz beti gure aittai, ba zeoze, kontuak eiñ, berba ero, ba; kuriosidadia arek pe, baserrikuai preguntau, baiña betik euskeraz. Gero aren semia, konde zarran semia, aretxi enotsan entzuten euskeraz, da erderaz be eztaitt asko. Don. (AA BergEus, 344 o.) Béko Kónde, Béko Kondía. (c). Beheko Kondea. Errotalde Jauregian, gaur Kultur Etxea den lekuan, bizi zen kondea, Beko Kondia e, familixaik etxuan izen eta or geldittu zuan etxioi. Nik enajittuan ezautu ez bata eta ez bestia. Klem.”