Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

malatx
malatx, malátxa. (d). Izena. Gaztaigintzan esnea irabiatzeko erabiltzen den makilatxo belarriduna. ohar bat content_copy zákill.
málba
málba, malbía. (c). Izena. botanika. Malva sylvestris. malma. Malva. Bi malba klase daude, loraduna (gehien hazten dena) eta loragabea. Sendagintzan erabilia, enplasto moduan zein infusioan hartuta. .
malbábisko, malbábiskua. (c). Izena. botanika. Althaea officinalis. Malvavisco. Luze-luze hazten den landare iletsu honek lore malba batzuk izaten ditu, eta gehienetan ur ertzetan sortzen da. Bere zuztarra katarrua biguntzeko erabiltzen da, egosi eta ura ezti apur batez hartuta. .
malda, maldía. (d). "Cuesta muy grande, intransitable. Si se cae por ella, no se para hasta pasarla toda." (Izag Oñ)
maldizíño, maldiziñúa. (c). Izena. maldeziño . Biraoa. · Taco, juramento. Karreteruak diñuenez irixak eztabe aurrera itten maldiziño batzuk bota barik./ Erderaz e, maldeziñon bat entzuten bagiñuan. Erderaik etzan gerra aurretik emen. Don. (AA BergEus, 343 o.).” MALDEZI. content_copy jurámentu. Esamoldeak: maldizíñoka. (c). Adberbioa. Maldizioak botatzen. Maillukiakin atzaparra jo zebanian baztarra guztiak erre zittuan maldiziñoka. Esaldi hau oso entzuna da: maldiziñoka «baztarra» (sic) guztiak erre. .
máleta. 1.máleta, máletia. (a). Izena. Maleta. 2.máleta, máletia. (d). Izena. Haurdunaldia. Zela zan ori? Izena, ikuste ebana (Ezkioko amabirjina). Gero beintzet e maletiakin agertu zan Bilbon. Jesus barrixoi a izengo zan. Fran. (AA BergEus, 346. o.).” 3.máleta, máletia. (c). Izena. Jokalari txarra, kirolean, adibidez; brometan eta familia giroan, batik bat; apelatibo gisa, sarri. · Maleta. Bittorren kontra partidua galdu? Maleta! Makaloi, alakuoi./ Neuk pe irabaziko neukek olako maleta baten kontra. Gaztelerazko "malo"tik, ziurrenik. .
málizia, málizia. (b). Izena. Malicia. Okerra da, baiña eztauka bape maliziaik.
málkar, malkárra. (d). Izena. Aldapa zakarreko lekua. · Pendiente escabrosa. /"Malkar bat: una cuesta no lisa, sino con altibajos, con saltos y maleza." (Izag Oñ).
málo. 1.málo, málua. (c). "Cualquier insecto dañino de las plantas: escarabajo de la patata, etc." (Izag Oñ) 2.malo. (c). Adjektiboa. Txarra. Adinekoek inoiz esaten dute baldintza zentzuko esaldien bukaeran, sententzia moduan: hau edo bestea gertatzen bada, ·"malo". Arek astegunian etxetik afalduta ta eskuan purua dabela urtetzen badau, malo./ Gure jefia antiaju beltzekin datorren egunian, malo.
malúskau. (d). da du Aditza. Muskildu, lardaskatu. Magullar(se), estropear(se). Umiak oillaskua jan ez, baiña dana maluskauta laga, bai./ Txakurrak sagar guztiak maluskau dittu. Perretxikuak, adibidez, plastikoan nola-hala ekartzen badira, maluskauta geratzen dira..
malúta. 1.maluta, malutía. (b). Izena. Artaburuaren estalkia. · Envoltorio de la mazorca. Malutazko koltxoiak zien len. content_copy artamaluta. 2.maluta, malutía. (b). Izena. Copo de nieve. Txapelan lakotxe malutak jausten zien. content_copy edur-malúta, mataza. 3.maluta, malutia. (d). Izena. Kardatutako artile multzoa. · Copo de lana. Kardau ta malutak eiñ, bolia. Kardiakin kardatzen zana atzera bueltau eskuakin kurioso-kurioso, malutak esate jakuen ari, ta gero maluta aretatik juaten zan makiñiai emoten poliki-poliki. Pedro.” ohar bat Esamoldeak: malutia izpittu. "Desenredar, deshacer el copo de lana, hilándolo. Malutia be izpittu ein biar izaten da. Txabillia eta goru-ardatzak erabiltzen hari-malutia askatu, izpittu... eta harixa eiñ." (SB Eibetno).”