Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

linbo. 1.línbo, línbua. (c). Izena. Bataiatu gabeak hildakoan joaten omen ziren lekua. · Limbo. 2.linbo, linbue. Leintz. Haur bataiatu gabeak lurperatzen ziren lekua, "kapillako itxugiñan azpixan." (Aran Gatz).
línea, línea. (c). Izena. Linea de alta tensión. Gure sobixkarretik pasatzen da linea./ Lineak piñui-sailla arrapau dosku. Linea, mugagabean nahiz mugatuan, adinekoek. Líneia ere entzun daiteke gazteen artean, mugatuan. .
liño-mazo, liño-mazua. Izena. "Mazo para ablandar el lino." (SB Eibetno).
linparkeixa, linparkeixia. Izena. Antzuola. "Hondarrak, batez ere jan hondarrak. Egunero linparkeixak geatu biar./ Freskeria linparkeixaz beteta dao." (Lar Antz).”
linpíau. 1.linpíau. (c). dio Aditza. lagunartekoa Jokoan edo lehiaketan norbaiti irabazi. · Ganar a alguien en un juego o competición. Milla duro linpiau najotsan kartetan./ Oriok errez linpiauko jotsak Kaikuri. content_copy txapíau. 2.linpíau. (c). du dio Aditza. Ohostu. · Robar. Kotxetik kaseta linpiau jostek. content_copy txapíau.
línpio. 1.línpio. (c). Adberbioa. lagunartekoa Hilda. · Muerto, seco. Arbolatik jausi tta linpio geratu zuan./ Olakuai bi tiro ta linpio. 2.línpio. (c). Adberbioa. Ezer barik, hutsik. Lapurretaz aritzerakoan. Lapurrak etxia linpio laga zotsen.
líñu
líñu, liñúa. (c). Izena. botanika. Linum usitatíssimun. Lino. Da liñua be etxian artzen zan. Liñua erein dda; liñuak loria ederra eukitzen dau, anillan kolorekua, dana berdiñ-berdiñ, ustez itxasua dala. Aniz./ Liñua ein bia da txistuakin, bustitta. JJp.” XX. mende hasierara arte —1905-1920 tartean laga zitzaion— Euskal Herrian asko ereiten zen landarea, gero, prozesu luze eta nekoso baten ondoren ehuna egiteko. Eunak eun lan, dio esaerak. Gauza bat eunezkua dela esaten denean, linu hariz egina dela esan nahi da. Landareari lorea goizean zabaldu eta iluntzean itxi egiten zaio. Gaur egun ez dago hemen linu mota hau, baina bai beste basalinu batzuk, Linum bienne delakoa, esate baterako.. Esamoldeak: liñua jo. "Liño-mazuakin liñarrixan liñua jo, bigundu deiñ." (SB Eibetno).
líor. Eibar. ligor (Eib.). 1.lior, liórra. (c). Izena. Lehorra. · Tierra firme (normalmente en oposición a itxaso. También a erreka) Txalupan jarri orduko liorrera bueltau nai giñuan./ Majo egoten dok liorretik begira e; etorri ari ona baiñu bat artzera. Lekuzko kasuetan, batik bat.. Esamoldeak: liorréko, liorrekúa. (c). Izenlaguna. De tierra firme. Liorrekuak eztakigu arraiñ kontuan gauza aundirik. liórra eiñ. (d). Esapidea. Lehorra egin: errekako putzu bat hustu arrantzan egiteko. Boluko presapian liorra eiñ da egundoko anborraiñ mordua arrapau giñuan. 2.lior, liórra. (d). Adjektiboa. Lehorra. · Seco. Gaur egun siku besterik ez da entzuten, baina adinekoek erabili izan dute lior. . content_copy siku.
lior-lában, lior-labána. (d). Izena. Lehor eta laban dagoen lekua. Aldapan, ia beti. · Se dice de los tramos secos pero muy resbaladizos. Ankak asentatzeko baiño be sikuao eta liorrao dagonian, goittik bera ta ezin geratutako moduan: lior-labana. Baten etorritta garek Jalotza-basotik, katelotuan ipiñi eta burdixak alde batera itte juan. Soltatzen zuan eta burdixak alde batera itte juan. Etorrera bat ein giñuan txarraua Garai baten hitz erabilia; gurdiz ganaduekin garotara edo joaten zenean arriskutsua izaten zen lior-labana eta gurdia katelotuan ipini behar izaten zen..
líorpe, líorpia. Izena. Etxearen teilatu-hegalpea.