Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

matxienbradora
matxienbradora, matxienbradoria. (c). Izena. Matxienbra ateratzeko makina. · Machiembradora.
matxienbrau
matxienbrau, matxiénbrau. (c). Aditza. Irtenunea duen ohola kanala duenean sartu. Baita, horretarako oholak prestatu. · Machiembrar. Gero ailleatzen zanian obria eitteko sasoia, matxienbrau. Lar.” Sin. arremetu..
matxiñ, matxíña. (d). Izena. Oñati. "El mazo grande de hierro de las ferrerías antiguas." (Izag Oñ). ohar bat
matxíngarratz
matxíngarratz, matxíngarratza. (c). Izena. botanika. rumex acetosa. Acedera. Lehengo neska-mutikoek hartu eta haginkatu egiten zuten, belar honen gustu garratza dastatzeko. Oso zuztar sendoa dute eta arrak eta emeak izan daitezke. content_copy bedar gárratz.
matxíngorri, matxíngorrixa. (b). Izena. matxingorringo, marigorringo. Amona mantalgorri. · Mariquita, solitaña. Matxingorrin, gorrin gorringo, biar zer egingo? Klem.” Zera kantatzen zaio hegan egin dezan: Matxingorrin, gorrin gorringo, biar zer egingo? Klem. .
lúze, luzía. (a). Adjektiboa. Largo, -a (tanto en espacio como en tiempo). Egun luzia gaurkua./ Luzegixa da makilla au. ohar bat Esamoldeak: matxinkalaiña baiño luziaua. (d). Esapidea. Oñati. "Se dice de una raíz larga que no se puede sacar." (Izag Oñ). luzían. (c). Adberbioa. Luzeeraz. · De largo. Luzian etxuat esaten, baiña zabalian Bergako frontoia beste badala... lúzetara. (b). Adberbioa. A lo largo, longitudinalmente. Frontoian mutikuak luzetara jokatu biarrian zabaletara jokatzen zeben./ Eztakitt erretratua luzetara ala zabaletara etara. feedback zábaletara. luzeráko. (b). Adberbioa. Denbora askorako. Uste dot luzerako izango dala gaurko afaixa./ Arnasia estutzen asi jako eta ointxe ezta luzerako. luzéra. (c). Adberbioa. A largo tiempo. HIESak eztau derrepente iltzen baiña luzera bai./ Oinddio ondo gabittz baiña eztakitt luzera ze pasauko dan. lúze joan. (c). Esapidea. Denbora asko iraun. Gaurko juntia luze joango da ta ez nere zaiñ egon./ Udan basarrixan egunak luze joaten die. lúze jausi. (c). Esapidea. luze bota, egon. Pertsona bat lurrera jausi, bota, edo etzanda lurrean egon. Zuri-zuri jarri zuan eta luze jausi zuan danon aurrian./ Muturreko bat emon da luze jausi zuan./ An jeuan elizpian luze, lo-korrosa baten. lúze izan. (c). da Aditza. Medir de largo. Uberako frontoia ogei metro da luze eta bost zabal. lúze irítzitta égon. (c). Esapidea. Norbaiten edo zerbaiten zain urduri edo aspertuta egon asko berandutzen delako. Etxera noia, oiñezkero ama luze iritzitta egongo da ta./ Etorri za? Luze iritzitta genden ia.
matxiño. ohar bat 1.matxiño, matxiñua. Izena. Oñati. "Animal fuerte." (Izag Oñ) 2.matxíño, matxíñuak. Izena. Oñati. "Mote con el que se llama a los de Araoz." "Matxinokeixaak: dar palizas, etc." (Izag Oñ).. 3.matxino, matxinua. Izena. Eibar. "Prensa de forja, martillo pilón." (SB Eibetno) ohar bat
matxínsalto, matxínsaltua. (a). Izena. Saltamontes. Sin. saltamatxin. (Eib.)..
matxóe, -i, matxóia. (c). Izena. Refuerzo exterior, hecho de cemento o piedra, de una casa. Matxoia esate jako, len esan dotena, egur batekin baldin bada puntalau, eta matxoia da kuiñan itten dan pareta bat, berai, zapatia... Zimentua ondo artu ta ormia itte jako berai. Orduan da matxoia. Zapatia be esaten jako. Don.” ohar bat content_copy zapata.
mátxorra. 1.mátxorra, mátxorria. (d). Izena. Umerik egiten ez duen aberea, behia, batik bat. · Machorra. Hembra estéril, aplicado sobre todo a las vacas. Biae edarra dok baiña etxakixat matxorria eztoskun urten biar./ Ekaiztua be esaten da izendakuai, jeneralian, baiña bestiai matxorria. Don.” Emakumeez ere esaten omen da. . 2.mátxorra, mátxorria. (d). Adjektiboa. Gizon itxurako emakumea. · Mujer con aspecto masculino. (Iraingarria). Aiztak izenarren, bata señorita utsa ta bestia berriz matxorria.
matxórratu. (d). da Aditza. Matxorra bihurtu. · Volverse estéril un animal (la vaca, mayormente). Beti umeske dagon moduan eta umeik ez. Beste bei batzui saltoka ibiltzen dienian, matxorratuta. Klem./ Matxorratu ein dda. Bei ekaiztutakua. Matxorratu ein ddok, ekaiztu ein ddok. Don.” Emakumeaz ere bai. Azen: mátxorratu ere bai. Adibidean ikusten denez, beste behi batzuei saltoka hasten dira matxorratuta daudenean..
maul, maula. Adjektiboa. "Batez ere pertsona nagia, erraz bizi dena, ekimenik ez duena. Sin. aul, astaputz." (Lar Antz). ohar bat content_copy ául.
máun, máuna. (d). Izena. maói, maóia. Tela de mahón. Mauna izan da Bergako telia. content_copy ankiñ. Esamoldeak: maunézko, maunezkúa. (b). Izenlaguna. De mahón. Maunezko prakan modukoik eztago lanerako./ Zein alkondara, maunezkua ala tergalezkua?