Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

órritza, órritzia. (c). Izena. Follaje. content_copy óstrotza.
orrixa eiñ. Esapidea. Zuhaitz adarrei hostoa kendu abereei jaten emateko. content_copy itxúndu.
orróillo, orroillúa. (d). Izena. Hala deitzen zitzaion neguan ardiei ematen zitzaien orri lehorrari; udan, adar eta guzti -lizar-adarra, gehienbat- etxeratzen zen, sortak egin eta artxaran gordetzen zen. Neguan itxundu (orriak kendu) egiten zen eta orroillua ardiei eman. · Hoja seca que se daba en invierno a las ovejas; se cortaba y guardaba en verano con rama. “Udan ebagi, sikatu eta gero neguan ardixei orroillua guk emoten gontsen. Lizarra moztu udan eta sortak eiñ da gordetze giñuan abar ta guzti; orrek ipintze jakuen ardixei asketan eta gustora jate juen; erek apartatze juen. Ardixei orroillua emon, esate zuan. Klem.”
orrúa, orrúa. (b). Izena. orróe, orróia. Orroea. · Rugido. “Ze zan len entzun dan orrua?/ Egundoko orruak etaraittue beixak./ Ardixak orroeka dare. Marrusa baiño geixao. Ganauan marrusa esaten dou geixao, ta ardixan orroe. DonOrruaka jardun dau txalak goiz guztia. ” ORR.
órrutz. (a). Adberbioa. Horrantz. · Hacia ahí. “Orrutz doia erbixa.” ORR.
orrúzko, orruzkúa. (c). Izena. orruzkúan. Horrantzako bidaia. “Eztakitt mariau barik eingoten orruzkua./ Orruzkuan txorrua itxi.” Esamoldeak: orruzkúan. (b). Horrantz joaterakoan. “Orruzkuan txorrua itxi.”
orruzkúan. (b). Horrantz joaterakoan. “Orruzkuan txorrua itxi.”
orrúztu. (b). da du Aditza. Horrantzago joan edo eraman. · Llevar o ir hacia ahí. “Armaixua orruztu ta emen telebisiñua jarrikou.”
órsai, órsaixa. (b). Izena. Jokoz kanpoko jokaldia fubolean. · Fuera de juego. “Orsai izan don ori.” Ingelesezko "off side"etik..
órtik. (a). Adberbioa. Desde ahí. Esamoldeak: ortikoz emendikoz. (c). Esapidea. Leintz. ortikoz emetikoz. Bata eta bestea, gauza bat eta bestea egiten. “Ortikoz emetikoz, gox osue pasau juat.” órtitxik. (c). Adberbioa. Hortixe. · Desde ahí mismo. “Ortitxik sartu die lapurrak. ”
zíar. 1.ziar. (a). Posposizioa. Zehar. Zeharkatzen den lekua zehatz markatzen denean: NUNDIK ZIAR. Barrenkaletik ziar pasau die korredoriak. Bestela NUN ZIAR. Kalian ziar ibilliko da aura. Denbora ere bai. Zenbat txikito eraten ete dau egunian ziar.. Esamoldeak: órtik zíar. 1.ortik ziar. (b). Adberbioa. Hortik zehar. · Por ahí. “Ortik ziar juaten da Elusura.” 2.ortik ziar. (b). Nonbait, auskalo non, edonon. “Andra koittaua etxian da bera berriz jaun ortik ziar. Kanpolarrosa majua don ori./ Joan ari ortik ziar! ” 2.ziar, ziarra. Izena. Zeharra, mendi magala, aldapan dagoen paraje luze eta zabala. “Azkonabittako ziar baten dauke munteixa.” Leku-izenetan batez ere: Arantzeta-ziarra, Isusi-ziarra, Larrabil-ziarra (Elgetako toponimoak).. 3.ziar, ziarra. Izena. Antzuola. "Jipoia. “Ta gero obatu jaue orri, sorgiñorri, ta emon jaue ziarra." (Lar Antz).”
órtosik. (b). Adberbioa. Oinutsik. · Descalzo. “Jantzi zapatilla batzuk; ez ibilli ortosik.” content_copy óiñutsik, oingórri útsetan, ankáutsik.
ortóstu. (c). da du Aditza. Ortosik jarri. · Descalzar(se). “Ortostu ein giñan errekia pasatzeko.” Ortosik edo oiñutsik jarri da arrunta. .
órtu, ortúa. (a). Izena. Baratzea. · Huerto. "Ortuko txuletak" esaten zaie albardatutako zarba-kirtenei. .