Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

auteste, autestie. Izena. Aramaio. "Pentsamendua, akordua, ideia. Autesteik pe ez gauken ba ori pasauko zanik." (Orm Aram).
áuto, áutua. (a). Izena. Automóvil. Autua erdi destartalauta daukat. content_copy automóill, kótxe.
automóill, automóilla. (b). Izena. automobill, antomoill. Kotxea. · Automóvil, coche. Automoilla garajian daukat konpontzen. Orain AUTOMOBILL gehiago. ANT. content_copy áuto, kótxe.
áuts, áutsa. (a). da du Izena. autx (Os., Sor.). Polvo. Esaerak: Autsa aberatsa (edo ugarixa) da.. Esaera. Esamoldeak: auts eiñ. (c). da du Aditza. Hacer(se) polvo. Nik an artu naban zartariakin e, zerenduta egon balitza auts eiñ eingo zan. Fran.” content_copy áustu.
auts eiñ. (c). da du Aditza. Hacer(se) polvo. Nik an artu naban zartariakin e, zerenduta egon balitza auts eiñ eingo zan. Fran.” content_copy áustu.
Plazentzia. (a). Izen propioa. Plaentzia, Plaentxia, Plazenzia. Soraluze, Debabarreneko herria. Plazentzia ia beti.” Gaur egun Plaentzia, Plaentxia eta Soraluze entzuten da asko, baina adin batetik gorakoei Plazentzia entzun izan diegu ia beti.. Esaerak: Auts-errixa esaten jau Plazenziai. Esaera. Antzuola. (Izag Antz). Horixe dio Izagirrek bere Antzuolako hiztegian.
auts-trápu, auts-trapúa. (d). Izena. austrapu, austropo. Lixiba tinan egosten zenean hautsa arropekin nahas ez zedin iragazki bezala jartzen zen izara. AUSTRAPU ahoskatu ohi da. Don.k dio eurek austrópo deitzen ziotela. Ondorengo esapidea ere eman digu:. Esamoldeak: etxeko austrapúa izan. (d). Esapidea. etxeko austropúa izan. Etxeko guztien kulpak edo akatsak bere gainera erori. I izengo aiz zuen etxeko austropúa. Don.”
éutsi. (a). dio Aditza. euntsiñ (Aram.). Sostener, aguantar, resistir. Zebillen aiziakin txapelai ezin notsan eutsi./ Mozkorrai eutsi ezindda zoian Patxi. Eutsi, eutsi! oihukatzen da norbait, kirolaria adibidez, animatu nahi denean. . Esamoldeak: autsonáz. Eutsi, hartu, aginteran (hika n., pl., Ub.-Ang.) Autsonaz ire antiajuak. autsáz. Hartu, eutsi (hika m. plurala. Bergarako partean Uberan eta Angiozarren erabiltzen da bakarrik). Autsaz nere zapatak. autsón. otsón. Eutsi, hartu, aginteran (hika neska). Autson ire jertse estimaua. autsá. otsó. Hartu, eutsi! Eutsi-ren agintera(hika mutila). Autsá ik lagatako maillukia./ Eztok asko merezi baiña otsó erregalua. autsí!, eutsi, har ezazu! eutsiren agintera zaharra. Aditza. autsí. Tori, eutsi, har ezazu! Eutsiren agintera zaharra. · Tómalo! Autsi atzo eskatu zostazun liburua./ Autsi milla peseta ta erosi nai dozuna
autsarri, autsarrixa. (d). Izena. Karobian errez gero berehala hauts bihurtzen den harri mota. · Piedra cenizal. Da arrixakin be kontuan euki bia da, arri klasiak daoz, karearrixa dia, baiña esate xate autsarrixak; da txarra autsarrixa tokaittia ero sartzeia. Ezauketan dianak izaten dia arkua artzen-da dabitzenak arri klasia, eta aren kontu aundixa euki biar da arkua eitteko denporan alako arririk an ez sartzeia, zeatik karobixa erre baiño len aeik goriketan dienian, erre eitten dia ta auts eitten dia. Andres.”
autségun, autsegúna. (d). Izena. Hauster eguna. · Miércoles de Ceniza.
autsontzi. 1.autsontzi, autsontzíxa. (b). Izena. Cenicero. 2.autsontzi, autsontzíxa. (d). Izena. Labearen barrena, erregaiaren hautsa geratzen zen lekua. Autsa etaatzeko be kaiñua garbi bia zan, da lenengo eitten zan autsontzixa. Cand.” Harrizko arku baten azpian errekina erretzen zenez, honen hautsa geratzen zen leku horri ematen zitzaion autsontzi izena..