Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

bégizko, bégizkua. (c). Izena. Mal de ojo. Bei orrek, motibo barik gaixotzeko, begizkua ero eukiko dau. Akordatzen naiz gure aitajaunak nola erosi zuen behi eder bat ferian, eta etxera ekarri eta ez zuen mokaurik probatzen. Hiru egun igaro eta itzuli egin behar izan zuen. Gure aitajaunak, penaturik, ederregia zelako norbaitek begizkoa botako ziola esaten zuen. . Esamoldeak: bégizkua bota. (c). Esapidea. Echar el mal de ojo. Sorgiñak begizkua bota ta gaixotu ta il ein zan. Begizkoaren kontra kutuna ipini ohi zen..
begízta, begiztía. (d). Izena. Hazitarako patatak, babak etab. azalean duen zulotxo bakoitza. Gero begiztatik ernamuna irteten da. · Punto de la semilla por el que ha de brotar la patata, la alubia, etc. Izeteittuk patata batzuk begizta asko daukenak, ernemun asko daukenak. Orduan esaten dok “patata onek begizta asko jaukak, azittarako ona dok”. Onek puntu onek; gero ortik ernemuna urtetzen dau. Begiztak. Don.” content_copy begi.
béi, béixa. (a). Izena. Vaca. Lehenengo txahala egin dutenei bei gazte. Hiru behi klase ziren gure mutikotan: suizak, kolore grisekoak, bei-pinttak edo holandesak (pinttoak), eta bei-gorrixak edo pirenaikak.. Esamoldeak: beigórri, beigorríxa. (b). Vaca del país, de raza pirenáica. Beigorrixak esne gutxiao emuten dabe baiña gogorrauak die. Pirenaika ere deitzen zaio. Basoan ibili ohi direnak arraza honetakoak dira..
bei-gaztáe, -i, bei-gaztáia. (b). Izena. Queso de leche de vaca.
2.be. 1.be, béia. (a). Izena. La parte inferior, suelo, piso; abajo. Kotxe orrek beiak izurrauta jauzkak./ Be barrixa sartu bia jotsau kuartuai. /e/ luzea, ia bee. Beian, beeko, beetik, bera, berutz, beraiño.... Esamoldeak: beia jo. 1.beia jo. Esapidea. Goiak behea jo. · Derrumbarse Asentzio azpiko basarri geixenak beia jota dare. 2.beia jo. Esapidea. Desmoralizarse. Semia il jakonetik beia jota dao. (Lar Antz)” Sin. burua ezin jaso.. be-béian. (b). Adberbioa. Behe-behean. Ganauak an be-beian dabitz. 2.be, béiak. (c). Izena. Behe aldeko lurrak. · Las tierras del valle. Beetan lurrak lenao sikatzen die goittan baiño./ Onek beiok eztie onak paguandako. Goiren oposizioan, normalean. . 3.be, béiak. (b). Izena. Los bajos. Kotxiak beiak izurrauta dauzka.
beia jo. 1.beia jo. Esapidea. Goiak behea jo. · Derrumbarse Asentzio azpiko basarri geixenak beia jota dare. 2.beia jo. Esapidea. Desmoralizarse. Semia il jakonetik beia jota dao. (Lar Antz)” Sin. burua ezin jaso..
beiésne, beiesnía. (b). Izena. Leche de vaca.
béiñ. (a). Adberbioa. Una vez. Esamoldeak: béiñ ero bérriz. (c). Adberbioa. Noiz edo noiz. Mozkor-mozkor eindda ikusi dot beiñ ero berriz. content_copy nóiz ero nóiz. béiñ ero béiñ. (c). Adberbioa. Noiz edo noiz. · Alguna que otra vez. Beiñ ero beiñ joan izan naiz teatrora.
edáde, edadía. (a). Izena. edare. Adina. · Edad Ze edade dauka? Adinekoek EDARE ere bai.. Esamoldeak: edadían áurrera joan. (b). Esapidea. Urtetan aurrera joan. Zu be oiñezkero edadian aurrera zoiaz. edade maior, edade maiórra. (d). Aditza. Mayoria de edad. Edade maiorrerera aillegatzen zanian nai dozuna eingozu. edáde aundíxa éuki. (c). Esapidea. Urte asko izan. Guk edade aundixa daukau bai, eta obe dou etxian egotia./ Eibarren bizi don Antoni. Bai, onezkero edade aundixa jaukan ba. Hil.” beiñ edade batera ezkero. (b). Esapidea. Adin batera helduta gero.
bi. (a). Zenbatzailea. Dos. Esamoldeak: egun bírik béiñ. (c). noiz. Egun birik bat, baina NOIZ kasuan bakarrik. egun bírik bat. (c). Adberbioa. egun biz bat. Uno de cada dos días. Egun birik bat presentau bia dau kuartelian./ Egun biz bat eitten dau ona. Baita aste birik bat, urte birik bat, eta abar.. beiñ ero birrittan. (c). Adberbioa. Una o dos veces. Beiñ ero birrittan izan naiz Oizen. birríttan. (b). Izena. Bi aldiz. Birrittan pentsau barik artu trastiak eta eskiatzera joan giñan./ Eztotsut birrittan esango.
béiñepeiñ. (b). Juntagailua. beiñepeiñian. Behinik behin, behintzat. · Al menos, siquiera. Beiñepeiñ aurten ez ari aaztu aman egunian etxera etortziakin. Beintzat eta beiñepeiñ sinonimo gisa erabiltzen dira, baina bigarrenak adierazkorragoa dirudi. .
béingoz. 1.beingoz. (c). Adberbioa. beinguan. Behin betiko. · De una vez para siempre. Pagaiozu beingoz eta aber ixiltzen dan./ Biar datoz ojalateruak; ia beingoz akabatzen daben obria./ Aber gure neskiak beinguan aprobatzen daben kursua. 2.beingoz. (c). Adberbioa. Al menos esta vez, al menos una vez. Mutikua!, ia beingoz beintzat atia ixten doken./ Tia Ixidora bisitatzera juan biako ziñakie, beingoz beintzat. Beingoz beintzat, osorik eta jarraian entzun izan dut..
beinguágatik. (c). Adberbioa. Por esta vez, por una sola vez. Beinguagatik eingotsut itzulpena baiña urrengorako beste bat topau./ Beinguagatik etxako inporta baiña azkena izan deila.