Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

óittu. (a). da du Aditza. Ohitu. · Acostumbrar(se). Lan gogorra da maixutzia oittu arte./ Ondogi oittu dozu semia. Akostunbrau ere dezente entzuten da.. ohar bat Esamoldeak: astúa mákillara letxe óittu. (c). Esapidea. Gauza txar edo gogor batera ohitu. Atzo berreun km eta gaur beste berreun. Astua makillara letxe oittuta dare korredoriak.
ásto. 1.asto, astúa. (a). Izena. Burro. content_copy asto beltzanak esan, aldrebes. Esamoldeak: lenaoko astuana pasau: ez jaten oittu zanian il. Esapidea. Jendea gauza txarretara ez dela ohitzen, alegia. Entzuleak esaera ezagutzen badu, lehen partea bakarrik esaten da. aztorautako astarra baiño sazkarraua izan. Esapidea. Eibar. Oso zakarra izan. astuak pe gaztetan politak izaten ei dira. (c). Esapidea. "Norbait itsusia dela adierazteko konparazioa." (AAG Eibes). astuak jauzkak buztanpian. (c). Esapidea. Diru kopuru bati asko irizten zaionean esan ohi den esapidea. Olako kotxe batek bost milloi balio jittuk. Astuak jauzkak buztanpian. astuak baiño lan geixao eiñ. (b). Esapidea. Lan asko egin. astua txalma ta guzti baiño astuaua. Esapidea. Antzuola. Oso astoa. (Lar Antz). astua makillara letxe oittu. (b). Esapidea. Egoera txar batera ohitu. Aren andria astua maikillara leztxe einda euan. (AAG Eibes)” asto joan eta mando etorri. (c). Esapidea. Zerbaiten atzetik ibili ondoren, ez lortu. Zerbait gaizki atera. Aretxi pasau jakon asto juan ta mando etorri. 2.asto, astúa. (a). Adjektiboa. Estúpido, -a. ignorante, bruto, -a. I aiz personia astua. 3.asto, astúa. (c). Izena. Egurrak zerraz ebakitzeko erabiltzen den euskarria. · Aparato de madera de cuatro patas que se utiliza para sostener los troncos que se han de cortar a sierra. Sirrin-sarran jardun dau Antonik zerran, tronguak asto gaiñian jarritta. 4.asto, astúa. (d). Izena. Bizkarrean egurrak garraiatzeko erabiltzen zen zurezko tresna. Astuak izete zien, ezta? Astua eukan izena. An kargau biar izete eban, eutsi esku batekin da bestiakin kargau. Mart.” 5.asto.
ástun, astúna. (a). Adjektiboa. Pesado, -a. Turroia oso astuna da estomagurako. feedback áriñ.
astúndu. (b). da du Aditza. Ponerse pesado, aumentar de peso. Egurra, busti ezkero, astundu eitten da. Hona hemen hitza erabiltzen den beste testuinguru batzuk: Euri onekin lurra asko astundu da./ Egualdixa asko astundu dau./ Beixa badoia astunduaz (edo umeastunduaz) eta ez etara larrera. .
ásun
ásun, asúna. (a). Izena. botanika. Urtica dioica. Ortiga. Gure bernak sarri igurtzi izan dituen landare ezaguna. Sendabelar bezala erabilgarritasuna handia du. Beltzixka denean asun beltza deitzen zaio. .
asun áza, asun azía. (d). Izena. botanika. Borraja. content_copy bórraja lóra.
asun-berótu, asun-berotúa. (c). Izena. asun-baiñu, asun-blastio. Asunekin emandako blastioa, zenbait gaitzetarako sendagai bezala erabili ohi dena. · Azote de ortigas, método contundente usado contra algunas afecciones. Gripia daukakela? Ori eztok ezer. Kendu erropia ta neuk emungostat asun-berotu bat./ Gure aittajuna-zanak sarri artzen zittuan asun-berotuak.
asúnar
asúnar, asúnarra. (d). Izena. botanika. Lamiun purpureum. asunarrabixa. Asun honek ez du pikatzen. Beste asunen inguruan egoten da.
ásunto, ásuntua. (a). Izena. Asunto. Ziero eranai emonda dago eta asunto txarra.
asunur, asunura. Izena. Asunen ura. · Infusión de ortigas.
atábaka, atábakia. (d). Izena. Elizan argitakoa batzeko ontzia. content_copy argittáko óntzi.
atabal, atabala. Izena. "Atabala tanbor zapal eta zabala da, gerrira lotzen da eta esku bikin jotzen da." (SB Eibetno).
atabalero, atabalerua. Izena. "Musika taldietan atabala joten dabena, ritmua jartzeko." (SB Eibetno).
átai
átai, átaixa. (a). Izena. Ataria. · Portal, atrio. Gaur ataixan bazkalduko dou, freskuao egongo ga ta. Ateaurreari ere deitzen diote batzuek: Ataixan zeren freskuran prixa barik. RSBAPen hiztegi proiektuan (Ik. sarrera eta bibliografia) zera topatu dugu: "La voz simple aria con la significación de zaguán, o entrada de una casa, solo es corriente y se entiende en Vergara (o lo menos en Guipúzcoa) siendo así que la voz compuesta Ataria es usual en todo el País Bascongado, para significar la puerta principal o frente de la casa, de manera que para expresar que un hombre se halla a las puertas de su Casa, se dice: atarian dago. De la observación del siginificado de la voz simple Arija, compuesta de de ate Puerta, y arija Zaguán, se colige que la voz simple arija es lexitimamente Bascongada y debe extenderse a todos los Dialectos en la misma significación que tiene en Vergara." Gure lagun baten amamak erabiltzen omen zuen arixa atari esateko. (Soraluze). . ohar bat
atáju, atajúa. (a). Izena. atajo. Atajo. Atajutik joanda lenao aillegauko zate. Bidezidor zentzuan ere bai, bidezidorretik atajatu egin ohi delako edo. . Esamoldeak: atajúa artu. (b). Atajar, coger un atajo. Ataju aundixa artzen da Landatik Ozaetara joateko.
atáka
atáka, atakía. (d). Izena. Labe-ahoa. Ogi, kare edo beste edozein laberena. · La boca del horno. Atakia zabaldu eitte akon, da geo beetik etaa karia, atakati. Cand.”