Skip to main content

adberbioa

  • adár-joka. (b). adberbioa. Tomando el pelo.. Orrek beti alkarri adar-joka dabitz..
  • adaríttuta. (c). adberbioa. Preñada la oveja.. Adarittuta dare; “ardi-betia” be ondo dao, baiña sekula eztot entzun. Luis..
  • 2. ádarka. (c). adberbioa. Peleándose a cornadas.. Beixak adarka dabitz..
  • 2. adoretsu. (c). adberbioa. Kementsu.   Animoso.. Batian mendira, bestian bizikletan, oso adoretsu dabill gure semia aspaldixan.. Ant. animoso, -a.
  • afáittan. (c). adberbioa. Cenando.. Atzo afaittan gendela argixa joan zan./ Oiñezkero afaittako ordua izango da./ Biar tia Maria dator afaittara./ Afaittatik etara eben medikua./ Zer preparaukot afaittarako?. afáittan, afaittáko, affaittátik, afaittára, afaittaráko: Afaltzen, afaltzeko (izl.), afaltzetik, afaltzera, afaltzeko. Goiko formak galduz doaz eta ordez afaltzen, afaltzera, etab. nagusitu dira..
  • agitz. (-). adberbioa. (Antzuola.) "Batez ere. Bi pertsonari bakarrik entzun diegu. Lekukoei galdetuz gero, euren zaharrek erabiltzen duten hitza dela diote.. Eskupeteruak zeintzuk izete zien? . Bergaran eta Osintxun ere gauza bera gertatzen da berba honekin. Erropia itzulikaldera esegitzen da agitz, esan ohi zuen osintxuar baten amak. Aixkomente (Oñ.) eta komente (Lein.) zentzu berberarekin erabiltzen dira. .
  • águro. (b). adberbioa. Bizkor, azkar.   De prisa, pronto, ligero, rápido.. Aguro etorri kaletik, eh./ Aguro jan platerian daukazuna.. Sin. bizkor.
  • áienaka. (b). adberbioa. ÁIENEKA. Minaren minez, oinazez kexatsu; ai ene eginez.   Lamentándose de dolor.. Koittaua aieneka baten egon da gau guztia./ Operau ondorian aienaka pasau nittuan iru egun..
  • áinbestian be. (b). adberbioa. Hainbestean ere. Pasablemente, no mal del todo.. Ik ipuin asko, baiña ainbestian be bizi aiz./ Gure taillerrian oinddio ainbestian be bagabitz.. Gutxiago erabiltzen diren kidekoak: onenbestian be, orrenbestian be.. Ik. áinbeste.
  • aintxíñan. (a). adberbioa. Aspaldi.   Hace mucho.. Aintxiñan etzeuan oin beste auto.. Ik. antigual, aspaldi, aspaldittik. . aintxiñátik, . (a). adberbioa. Aspalditik.. Aintxiñatik dakit nik ori.. Ik. antigual, aspaldi, aspaldittik. . Ik. aspaldittik, aspáldi, antiguál.. aintxiñáko, aintxiñakúa. (a). izenlaguna. Aspaldikoa.. Aintxiñako kontuak kontatzen egon ga.. Ik. aspaldíko..
  • aintxiñátik. (a). adberbioa. Aspalditik.. Aintxiñatik dakit nik ori.. Ik. antigual, aspaldi, aspaldittik. . Ik. aspaldittik, aspáldi, antiguál.
  • aittiárenka. (c). adberbioa. Harrituta eta beldurtuta aldi berean.   Haciendo cruces.. Aittiarenka egon giñan Elgetan bera bizikletan zetozen umiei begira..
  • 2. aixkíre, aixkiría. (b). adberbioa. AIXKIDE. Adiskide, lagun.   Amigado, como amigo.. Umiak ointxe alkarrekin asarre ta ointxe aixkire./ Onezkero gure ama ezton egongo aixkire./ Berrogeta amabost urtian alkarrekin bizi izen giñan, berrogeta amabost urte, batian aixkire ta bestian asarre, baiña i (hika hitz egin) sekula bez. Ben.. Ant. asarre. aixkire ez ibilli, . (c). esapidea. Haserre antzean ibili.. Osintxukuak, ainbeste plaentxiar geixo ikustiaz ez ebizen aiskide. (SM Ezten)...
  • 2. akaauta. (a). adberbioa. Oso nekatuta, lehertuta.   Cansado, derrengado. . Mendixan izan nitzuan atzo, ta gaur jota akaauta najaok..
  • 1. akaauta. (a). adberbioa. Hilda (abere bat).. Txakur bat akaauta zeuan kamiñuan..
  • ákaso. (a). adberbioa. Agian, beharbada.   Acaso. . Nik eztakitt medikuan telefonua, baiña akaso nere anaiak jakingo dau.. Sin. biarbada, igual, onenian. Sin. biarbada, ónenian, igual.
  • 1. ala. (a). adberbioa. Hala.   Así. Ala bizi leikek.. ala dalakúan, . (b). esapidea. ALA ZALAKÚAN. Gauzak era hartara direla sinistuta.. Zuek egon zaizte ala dalakuan, da ikusikozue./ Sasoi artan gaztaiñia ta babia besteik ezkiñuan jaten, baiña ala zalakuan bizi giñan. Baita OLA... Olaxe bia zala ta ibili, olaxe zalakuan. Ben. ..
  • 5. aláko baten. (b). adberbioa. De pronto, de improviso, en esto.. Basuan meriendatzen gendela, alako baten, or nun ikusten doun erbixa geure alderutz etortzen..
  • 4. aláko baten. (b). adberbioa. Berandu, ezorduan.   Muy tarde. Por fin. Bai, gure alabia bart alako baten etorririk izan bia dau./ Karreristok, ez bela-bela, baiña alako baten pasau zien beintzat..
  • aláxe. (b). adberbioa. Halaxe.   Así. I bizimodua alaxe dalakuan egongo aiz..
  • albáilen. (c). adberbioa. Albait lehen, lehenbailehen.   Cuanto antes.. Esaixok anaiai albailen pasatzeko emendik, paketia daukala ta.. Albait-len, t eta guzti ahoskatzen du askok..
  • aldénik álden. (c). adberbioa. ALDEIK ALDE. Alderik alde, zeharretara. Goitik beheraren aurkakoa.   De izquierda a derecha, en oposición a de arriba a abajo, sobre todo cuando nos referimos a terrenos inclinados. De lado a lado.. Aldenik alden goldatu biakou soo aura, goittik bera goldatzeko aldapa aundixa dago ta./ Aldenik alden ebai zeban oiñaztuak arbolia./ Maixa, iru metrokua, aldenik alden dana umez beteta. Ben.. ALDEIK ALDE ere entzun daiteke, baina gutxiago. .
  • aldez aurretik. (c). adberbioa. Aurretik.   De antemano.. Aldez aurretik abixau bia dala esan dau..
  • áldi báten. (c). adberbioa. Denboraldi baten.. Derrepentian ezkutau zan errittik eta aldi baten etzan agertu. ÁLDI BATERÁKO. Oiñ beintzat bakaziñotara joan biot aldi baterako, eta gero ikusikou zer eitten doun. .
  • 2. aldrebes. (b). adberbioa. Deseroso; urruti edo konbinazio txarra dagoelako.   A desmano. . Uberarrei oso aldrebes gelditzen jakuen Elgeta eta agaittik pasau zien Bergara. . Sin. eróso.