Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

odiátu. 1.odiátu. (d). Adberbioa. Zerua hodei-lainoz estalirik. · Encapotado, cielo cubierto de nubes tormentosas. “Zerua odiatu dago./ Goizian odiatu zeuan, baiña eguardirako garbittu dau.” 2.odiátu. (c). du Aditza. Zerua hodei-lainoz estali. · Cubrir el cielo con nubes de tormenta. “Oiñ arte garbi egon da baiña belaxe odiatu dau.”
ódixa
ódixa, ódixia. (d). Izena. órixa. Hodia. · Canalón de tejado. “Odixia zulatuta dago ta konpondu ein biako da./ Zinkazkuak izeten die orixak.” /a/ organikorik gabe ere entzuten da: Orixa lekuz aldatu bia da. . content_copy kanalóe, -i.
ódol, odóka. (a). Izena. Sangre. Norbaitek nerbio gutxi duenean odolik ez daukala edo odol gutxikoa dela esan ohi da. Esamoldeak: odolétan. (c). Adberbioa. Odolez blai, odola dariola. “Basiliok anka bixak odoletan zittuala ein zittuan azkenengo amar kilometruak./ Pelotarixak eskua odoletan dauka.” odolbakua izan. (c). Esapidea. Motela edo ganora gutxikoa izan. odóla biá da. (c). Esapidea. Balorea behar da.  Hace falta valor. “ Odola bia da ama oian iltzen da lagunekin afaittara joateko.” Sin. baloria bia da.. odol-otzían. (c). Esapidea. A sangre fria. “Zazpi lagun il zittuan odol-otzian. ” odol berokua izan. (c). Esapidea. Erraz haserretzen dena, jenio bizikoa izan. odol gutxikoa izan, odol gutxi euki. Esapidea. Nerbio gutxi izan.
odol gutxiko. content_copy odólbako.
odol gutxikoa izan, odol gutxi euki. Esapidea. Nerbio gutxi izan.
odol-bátu, odol-batúa. (c). Izena. Sangre coagulada a flor de piel. También moratón, cardenal, cuando es de consideración. “Atiak arrapauta, ikusi zelako odol-batua daukaten bietzian./ Gorputz guztia odol-batuz beteta urten ei dau kuarteletik.”
odól-gólpe. Izena.
odól-járixo. (d). odol-igesi, odol-juan. Hemorragia. “-Emakumiak eta, odol-jarixua esate jakuan hemorragia bati. Odol-jarixua be bai, tta odol-juana be bai. ” Esamoldeak: odol-igesi, odol-igesixa. Izena. odol-juan. Hemorragia. “Emakumiak eta, odol-jarixua esate jakuan hemorragia bati. Odol-jarixua be bai, tta odol-juana be bai. ”
odol-igesi, odol-igesixa. Izena. Hemorragia.
odól-jatsi, odol-jatsixa. (b). Izena. Behiek erditzearen ondorioz izaten duten hemorragia. Oinetara jaisten da odoljarioa. “Odola-jatsixa daukan ero, onekin topate notsan, da au ra bisturixa, Bix.” Perratzaillea da sendatze lanetan aritzen dena. .
odól-juan, odol-juána. (d). Izena.
odolán pasára. 1.odolán pasára, odolán pasaría. (d). Izena. Hala deitzen zitzaion udazkenean eta izan ohi den gaixoaldi edo gorputzaldi txarrari. Gripea, agian. · Nombre con el que se designaba al malestar general. Quizás gripe. “Gripiai uste juat lenao odolan pasaria esate jakola. Udazkenian odolan kanbixua-ta izaten dok, gorputzaldi txarra-ta. Gure aittazanak sarrittan eukitzen juan, odolan pasaria zala ta, gripian moduko zer bat, gorputzaldi txarra. Lenao urzanak ipiñi-tta itten jotsen olako gaixuei, odolan pasaria zeukala-ta. Etxakixat tensiñuana zan ala zerena zan. Klem.” 2.odolán pasara, odolán pasaría. (d). Izena. Har batek txerriaren azalean sortzen duen gaitza. · Erisipela porcina. Don.
odólbako, odólbakua. (c). Adjektiboa. Nerbiorik gabea, geldoa. · Apático, -a, persona de poco nervio. “Ain zan odolbakua, ze zapatak pe amak garbittu biar izate zotsan.” Sin. odol gutxiko..