Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

ixípu. content_copy ixipu.
ixípula, ixípulia. (c). Izena. Ezpainetan eta buruan, batik bat, agertu ohi zen azaleko gaitza. Ixipula unea marroi eta minbera jartzen zen. · Erisipela. “Kostra orrek urtetze juek pa, ezpanian da, leno buruan be makiña bat urtetze juan. Marroia izeten dok; ezpanetan da buruan; zorrixa ta zera ta; garbittasun gutxi zeuan lekutan-da ixipulia dabela-ta, umiak eskolara-ta, bat baiño geixao etortzen zittuan. Klem.” ohar bat Esamoldeak: ixípula beltz, ixípula beltza. (d). Azaleko minbiziren bat, ziur asko. “Ixipula beltza gaitza be badok. Narbaiza-goiko Maria il zuan, neuk etxakixat zer izan zan, nun urten ero ze; ixipula beltza zala ta... Klem.”
1.íxa. 1.ixa. (a). Adberbioa. Por poco, casi. “Ixa errekara jausi naiz./ Ixa naixao dot etxian geratzia.” Esamoldeak: ixixan. Adberbioa. Hutsaren faltan. “Beti ixixan ibiltzen da, baiña sekula eztau irabazten.” ixíxa. (a). Adberbioa. ixeixa (Eib.). Ia-ia. · Casi casi. “Ixixa loterixia tokau jakon./ Trenera berandu aillegau naiz ixixa.” 2.ixa. (b). A punto de. “Ixa ittuan zeuala etara zeben.”
íxko. 1.íxko. (b). Izena. Idiskoa. · Novillo. “Bi ixko ta biaia dare zaltaixan.” Urtebete bat artekoa: txal-ixko. Ugalketarakoa: puestoko ixko. Idi gaztea: ixko-koxkor edo idi-gazte. . Esamoldeak: ixkua bota. ixko eske. 2.íxko, íxkua. (c). Izena. lagunartekoa Pertsona handi eta kirtena, lagun artean. “I aiz ixkua, i!” 3.íxko, íxkua. (a). lagunartekoa Mutil erakargarria eta emakumetan trebea. “ Hori don ixkua; Redfor bera bera be txiki lagatzen jon.”
ixkó-txábola, ixkó-txábolia. (c). Izena. ixkoleku, ixkotoki. Puestoko (hazitarako) idiskoa eta ernari geratu beharreko behiak elkartzen ziren txabola. · Txabola donde se apareaba el ternero semental con las vacas. “Uberan Errotaingo etxaburuan zan ixko-txabolia.”
ixkótu. 1.ixkotu. (c). du Aditza. Idiskoak behia estali. · Cubrir el novillo a la vaca. “Ixkotuta dago ta txalian geratuta egongo al da./ Laster eruan bia da biaia ixkotzera.” content_copy zezéndu, ixkua bota, estali, serbidu. 2.ixkotu. Aditza. Antzuola. "Janariari gatz asko bota. “Majo ixkotu dittuzu babak." (Lar Antz)”
1.ixkur, ixkúrra. (d). Adjektiboa. Kizkurra. · Rizado, crespo.
2.ixkur, ixkúrra. (b). Izena. ezkur (Lein.). Ezkurra. · Bellota. “Ixkurrakin gizentzen zien txarrixak.” Haritzak eta arteak ematen ditu, besteak beste. Pagoarenari pago-ixkur deitzen zaio. . Esaerak: Ixkur urte, edur urte. (c). Esaera.