Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

burúko, burukúa. (b). Izena. Golpe en la cabeza. Akzidentian egundoko burukua artu zeban./ Artu dot buruko bat atiakin...
burúko ar, burúko árra. (d). Izena. Ardia bueltaka-bueltaka hasten deneko gaitza. · Modorra. Orri buruko arra guk esaten jau. Don.”
búru. 1.buru, burúa. (a). Izena. Cabeza. 2.buru, burúa. (a). Norbera: nere burua, bere burua, etab. Arek ondo ezautzen jok bere burua. Esamoldeak: 2.buru, burúa. (a). Norbera: nere burua, bere burua, etab. Arek ondo ezautzen jok bere burua. burúan artu. (b). Memorizar, retener en la memoria. Esan zostan baiña eneban buruan artu aren telefono numerua. content_copy burúan gorde, goguan artu. burútik etára eráiñ. (d). Esapidea. Buruan sartutakoa atera. Ezin dotsa burutik etara eraiñ eztala bere kulpia. Ezezkoetan, batik bat. Hilarik, ezin zuela nahita ere erdaraz egin, esateko darabil. Entendidu bai, baiña dana gaixki. «La» esan bia dan lekuan «lo», «lo» esan bia dan lekuan «pe», dana aldrebes. Eta aura eztao burutik etara eraitteik neri . burúa joán. 1.burua joan. (c). Zorabiatu. · Marearse. Lagunduidazu, edozein momentutan burua joaten jata ta; eztakitt tensiño bajua-ero. 2.burua joan. (c). Delirar (hil aurrean, adibidez). Burua be jun jako, galdu jako, ta oso gaizki dago. Don.” burúan euki. (b). Esapidea. Recordar, retener en la memoria. Oinddio buruan daukat zuen aittajunak esan zostana. content_copy gogúan euki. buruan geldittu. (b). Esapidea. buruan geratu. Fijarse en la memoria. Buruan geldittu jatan Egileorren bertsua./ Euruak zenbat balio daben milla aldiz entzun juat, baiña etxatak buruan geratzen. burúan gorde. (b). Esapidea. Memorizar. Ik. buruan artu, goguan artu, goguan gorde. burúan jarri. (b). Esapidea. Ocurrirse, antojarse. Buruan jarri jakon fraille joan bia zebala ta etzeban etsi joan arte. content_copy burúan sartu. buruan lokie izan. Esapidea. Leintz. Zeharo normala ez izan. “"Este día de bautizo, los niños de la casa, los vecinos y demás allegados son obsequiados con pan y queso, ya que, de no hacerlo, el niño” burúan sartu. (a). Esapidea. Ocurrise, meterse en la cabeza. Bein buruan gauza bat sartze jakonian, adios. content_copy burúan jarri. burúko ílletaraiño aspértu. (d). Esapidea. Kokoteraino jarri. Aspertu giñan buruko illetaraiño (motxaillekin). Mertz.” burúra etorri. (b). Esapidea. Venirle en mente, acordarse. Burura etorri jakon guztia esan zotsan./ Etxata burura etortzen aren izena. burúra igo. (b). Esapidea. Subirse a la cabeza. Realian jokatzen dabenetik famia burura igo jako. burúra jo. (b). Edanak, batez ere, burura igo edo buruko mina eman. Txakolin asko ez eik eran, orrek burura jote jok eta. burútik (gora) eiñ. dio Esapidea. burútik (gora) eráiñ. Amorratu eragin, higuindu. Aurtengo udan umiak burutik ein ddoste./ Len ijittuak burutik gora eitten content_copy burúzkainka eiñ. burútik éindda égon. (b). Esapidea. burutik jota egon, endredauta egon. Zoratuta egon. Tontokerixa orrek eitteko burutik eindda egon bia da. burútik joán. (a). Esapidea. Ahaztu. Ziero burutik joanda neukan afaixa geunkana. buruan. (c). Poderioz, puruz. búruz. 1.buruz. (a). De memoria. Buruz dazki matrikula guztiak. 2.buruz. (a). Con la cabeza. Baloia buruz jo dau. burutik joanda egon. Esapidea. Zoro samartuta egon. Ori puxkat burutik joanda dago. búruz béra. (a). Cabeza abajo. Buruz bera jausi zan arbolatik. ez búru ta ez ánka. (b). Esapidea. Ni pies ni cabeza. Esan dozunak eztauka ez buru ta ez anka. póspoluak baiño búru gutxíao éuki. (c). Esapidea. Zentzun gutxi izan. bere burúa bóta. (b). Esapidea. Suicidarse. Zubittik bera bota zeban bere burua./ Trenai bota zotsan bere burua.” ZERI bota, ibilgailuei (trena, autoa) denean. NORA bota, bestela. Bere burua ill ere bai. . buru-buru ibilli. Esapidea. Antzuola. "Denen ahotan ibili. Kontu ori buru-buru dabil." (Lar Antz).” content_copy bólo-bólo ibili. burúa apúrtu. (a). Esapidea. Devanarse los sesos. Ordenadorian burua apurtzen ibilli nitzan atsalde guztia gauza bat asmau ezindda. burúa berótu. (b). Esapidea. Calentar los cascos. Lagunak berotu zotsen burua Indiara joateko. burúa erakútsi. (c). Esapidea. Nabarmendu. · Hacer ostentación. Bere burua erakustearren iñundienak eitteittue batzuk. burúa galdu. (b). Esapidea. Zoratu, zentzuna galdu. · Enloquecer, perder el juicio. Burua ziero galduta ei dauka./ Fulana bategaittik galdu zeban burua. burua jaso. 1.burua jaso. (c). Esapidea. Aurrera irten. Taberna orrek burua jaso orduko urte batzuk pasauko die.” 2.burua jaso. (c). Esapidea. Animoak hartu, adoretu. Andria il jakonetik burua jaso ezindda dabil. Ezezkoetan batik bat.. buruai bueltak emon. (b). Esapidea. Asko pentsatu. Buruai bueltak emun arren etxakixat ze ein ddoten karteriakin. burúa makúrtu. (b). Esapidea. Agachar la cabeza, humillarse. Aura, burua ez makurtzearren kapaz da edozer astakerixa eitteko. 3.buru, burúa. (a). Izena. Memoria, talento, mente, juicio. Eztauka makaleko burua guzti ori buruan eukitzeko./ Azkenerarte etzeban galdu burua. Esamoldeak: txantxangorrixak baiño buru gutxiago euki. (c). Esapidea. Buru gutxi izan. 4.buru, burúa. (b). Izena. Cabecilla, jefe. Oixe da PNVko burua. 5.buru, burúa. (b). Izena. Unidades, cabezas, espigas... de hortalizas y cereales. Galburu ederrak dare aurten. Artaburu, galburu, azaburu, kipulaburu..., konposatuen bigarren zati gisa gehienbat. Bakarrik ere bai: Aurten letxugak eztabe buruik eiñ.. 6.buru, burúa. (c). Izena. Cabeza(s) de ganado. Pastore onak eztau esan biar ze buru dauzkan. Don.” 7.buru, burúa. (b). Izena. Orratz, pospolo, iltze edo gisakoen alde lodia. Burua falta jako ultza oni.
burúko kárga, burúko kargía. (c). Izena. Katarroak edo gisakoak burua eta sudur aldea zigortzen duenean buruko kargia dugula esan ohi da. · Catarro o constipado que afecta a la cabeza y a la nariz. Jarabia artzen asi naiz, kriston buruko kargiakin nabil da.
burúko páiñolo, -u, burúko páiñolua. (b). Izena. burúko páiñelo. Emakumeen buruko zapia. · Pañoleta. Erromeixara joaten giñan buruko paiñolo dotoriena jantzitta. content_copy burúko zápi.
burúko zápi, burúko zapíxa. (d). Izena.
burúko zóro, burúko zorúa. (c). Izena. Momentuko zorabioa. · Vahído, mareo momentáneo. Eztakitt tensiñua baju daukaten ala zer, baiña buruko zorua eitten jat erozein momentutan.
burúkomiñ. 1.burúkomiñ, burúkomiña. (a). Izena. Dolor de cabeza. Burukomiñez —(edo burukomiñak—) nago ta aspirinia artu biot. 2.burúkomiñ, burúkomiñak. (b). Izena. Kezka, ardura. · Preocupación, inquietud. Batian taillerreko problemak, bestian etxekuak, burukomiñ askokin dabill gizajua. Pluralean beti.. content_copy burúauste.
bururatu. (b). Aditza. Burura etorri. Eztakitt zela etxatan bururatu telefonoz deitzia.”
burúta, burutía. (d). Izena. Sorkia. · Rodete.
burutazíño, burutaziñúa. (c). Izena. Burura etortzen zaigun ideia edo asmo arraroa. · Ocurrencia; normalmente estrafalaria o caprichosa. Eztakitt ze burutaziño euki zeban gabeko ordu orretan gurera ate-joka etortzeko.