Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

búru. 1.buru, burúa. (a). Izena. Cabeza. 2.buru, burúa. (a). Norbera: nere burua, bere burua, etab. Arek ondo ezautzen jok bere burua. Esamoldeak: 2.buru, burúa. (a). Norbera: nere burua, bere burua, etab. Arek ondo ezautzen jok bere burua. burúan artu. (b). Memorizar, retener en la memoria. Esan zostan baiña eneban buruan artu aren telefono numerua. content_copy burúan gorde, goguan artu. burútik etára eráiñ. (d). Esapidea. Buruan sartutakoa atera. Ezin dotsa burutik etara eraiñ eztala bere kulpia. Ezezkoetan, batik bat. Hilarik, ezin zuela nahita ere erdaraz egin, esateko darabil. Entendidu bai, baiña dana gaixki. «La» esan bia dan lekuan «lo», «lo» esan bia dan lekuan «pe», dana aldrebes. Eta aura eztao burutik etara eraitteik neri . burúa joán. 1.burua joan. (c). Zorabiatu. · Marearse. Lagunduidazu, edozein momentutan burua joaten jata ta; eztakitt tensiño bajua-ero. 2.burua joan. (c). Delirar (hil aurrean, adibidez). Burua be jun jako, galdu jako, ta oso gaizki dago. Don.” burúan euki. (b). Esapidea. Recordar, retener en la memoria. Oinddio buruan daukat zuen aittajunak esan zostana. content_copy gogúan euki. buruan geldittu. (b). Esapidea. buruan geratu. Fijarse en la memoria. Buruan geldittu jatan Egileorren bertsua./ Euruak zenbat balio daben milla aldiz entzun juat, baiña etxatak buruan geratzen. burúan gorde. (b). Esapidea. Memorizar. Ik. buruan artu, goguan artu, goguan gorde. burúan jarri. (b). Esapidea. Ocurrirse, antojarse. Buruan jarri jakon fraille joan bia zebala ta etzeban etsi joan arte. content_copy burúan sartu. buruan lokie izan. Esapidea. Leintz. Zeharo normala ez izan. “"Este día de bautizo, los niños de la casa, los vecinos y demás allegados son obsequiados con pan y queso, ya que, de no hacerlo, el niño” burúan sartu. (a). Esapidea. Ocurrise, meterse en la cabeza. Bein buruan gauza bat sartze jakonian, adios. content_copy burúan jarri. burúko ílletaraiño aspértu. (d). Esapidea. Kokoteraino jarri. Aspertu giñan buruko illetaraiño (motxaillekin). Mertz.” burúra etorri. (b). Esapidea. Venirle en mente, acordarse. Burura etorri jakon guztia esan zotsan./ Etxata burura etortzen aren izena. burúra igo. (b). Esapidea. Subirse a la cabeza. Realian jokatzen dabenetik famia burura igo jako. burúra jo. (b). Edanak, batez ere, burura igo edo buruko mina eman. Txakolin asko ez eik eran, orrek burura jote jok eta. burútik (gora) eiñ. dio Esapidea. burútik (gora) eráiñ. Amorratu eragin, higuindu. Aurtengo udan umiak burutik ein ddoste./ Len ijittuak burutik gora eitten content_copy burúzkainka eiñ. burútik éindda égon. (b). Esapidea. burutik jota egon, endredauta egon. Zoratuta egon. Tontokerixa orrek eitteko burutik eindda egon bia da. burútik joán. (a). Esapidea. Ahaztu. Ziero burutik joanda neukan afaixa geunkana. buruan. (c). Poderioz, puruz. búruz. 1.buruz. (a). De memoria. Buruz dazki matrikula guztiak. 2.buruz. (a). Con la cabeza. Baloia buruz jo dau. burutik joanda egon. Esapidea. Zoro samartuta egon. Ori puxkat burutik joanda dago. búruz béra. (a). Cabeza abajo. Buruz bera jausi zan arbolatik. ez búru ta ez ánka. (b). Esapidea. Ni pies ni cabeza. Esan dozunak eztauka ez buru ta ez anka. póspoluak baiño búru gutxíao éuki. (c). Esapidea. Zentzun gutxi izan. bere burúa bóta. (b). Esapidea. Suicidarse. Zubittik bera bota zeban bere burua./ Trenai bota zotsan bere burua.” ZERI bota, ibilgailuei (trena, autoa) denean. NORA bota, bestela. Bere burua ill ere bai. . buru-buru ibilli. Esapidea. Antzuola. "Denen ahotan ibili. Kontu ori buru-buru dabil." (Lar Antz).” content_copy bólo-bólo ibili. burúa apúrtu. (a). Esapidea. Devanarse los sesos. Ordenadorian burua apurtzen ibilli nitzan atsalde guztia gauza bat asmau ezindda. burúa berótu. (b). Esapidea. Calentar los cascos. Lagunak berotu zotsen burua Indiara joateko. burúa erakútsi. (c). Esapidea. Nabarmendu. · Hacer ostentación. Bere burua erakustearren iñundienak eitteittue batzuk. burúa galdu. (b). Esapidea. Zoratu, zentzuna galdu. · Enloquecer, perder el juicio. Burua ziero galduta ei dauka./ Fulana bategaittik galdu zeban burua. burua jaso. 1.burua jaso. (c). Esapidea. Aurrera irten. Taberna orrek burua jaso orduko urte batzuk pasauko die.” 2.burua jaso. (c). Esapidea. Animoak hartu, adoretu. Andria il jakonetik burua jaso ezindda dabil. Ezezkoetan batik bat.. buruai bueltak emon. (b). Esapidea. Asko pentsatu. Buruai bueltak emun arren etxakixat ze ein ddoten karteriakin. burúa makúrtu. (b). Esapidea. Agachar la cabeza, humillarse. Aura, burua ez makurtzearren kapaz da edozer astakerixa eitteko. 3.buru, burúa. (a). Izena. Memoria, talento, mente, juicio. Eztauka makaleko burua guzti ori buruan eukitzeko./ Azkenerarte etzeban galdu burua. Esamoldeak: txantxangorrixak baiño buru gutxiago euki. (c). Esapidea. Buru gutxi izan. 4.buru, burúa. (b). Izena. Cabecilla, jefe. Oixe da PNVko burua. 5.buru, burúa. (b). Izena. Unidades, cabezas, espigas... de hortalizas y cereales. Galburu ederrak dare aurten. Artaburu, galburu, azaburu, kipulaburu..., konposatuen bigarren zati gisa gehienbat. Bakarrik ere bai: Aurten letxugak eztabe buruik eiñ.. 6.buru, burúa. (c). Izena. Cabeza(s) de ganado. Pastore onak eztau esan biar ze buru dauzkan. Don.” 7.buru, burúa. (b). Izena. Orratz, pospolo, iltze edo gisakoen alde lodia. Burua falta jako ultza oni.
lépo, lepúa. (a). Izena. Cuello. Lepoko miñez nago. Ez da "cuello" huts-hutsik. Lepora jaso edo lepuan artu esaten denean, bizkarra, sorbalda, ere bada.. Esamoldeak: lepúan artu. (a). du Aditza. Besoetan edo bizkarrean hartu. Umia lepuan artuta zebillen konprak eitten./ Jertsia lepuan artu ta Urkiolara. lepúa jokatu. (c). Esapidea. lepua eiñ. Jugarse cualquier cosa. Lepua jokatuko nostake ezetz biar sasoiz jaiki. lepúa jaso. (c). Esapidea. Desentenderse con desdén. Aittatu jat berai tokatzen jakola sankristautzia, baiña lepua jaso ta alde ein ddau. content_copy bizkárra jaso. lepua berotu. Esapidea. Egurra eman. content_copy bizkarra berotu. iñón lepótik bizi. (c). Esapidea. iñón lepótik jan. Vivir, comer, a expensas de otros. Ori majo bizi dok aittan lepotik. lepóra sálto eiñ. (c). Esapidea. Reaccionar con virulencia contra alguien. Eziozu ori esan, bestela lepora salto eingotsu. lepóraiño sartu. (b). Esapidea. Comprometerse a fondo. Politikan leporaiño sartuta dago. lepóraiño egon. (b). Esapidea. Estar harto. Leporaiño nago zure barriketekin. lepóraiño eiñ. (c). Esapidea. lepótik góra eiñ, eraiñ. Hartar(se), cabrear(se). Gaur umiak leporaiño eiñ doskue./ Lepotik gora eraiñ dostazu. lepóra jáso. (b). Aditza. Bizkarrera jaso. Ezetz eun kiloko arrixa lepora jaso. lepoka egin. Esapidea. lepoka ibili. Bizkar gainean zama garraiatu. Trixkia; da gero aura einddakuen txendor-zulotaa batzia izete zan, eta emen jeneralien eitte giñuan auzotarrak. Ori lepoka ibiltze zan. Jose.” lepo eiñ. Gehiegi jan ondoren bete-bete egin. ohar bat content_copy ók eiñ. burúa léngo lepótik éuki. (c). Esapidea. Norbaitek lehengo berdintsua izaten jarraitu.
ázka. (b). Adberbioa. Rascando(se). Egun guztia surrai azka ta azka nabill. Esamoldeak: buruai azka eiñ. (c). Esapidea. Lamentarse vanamente de algo. Argi ibili zaitte, gero buruari azka eittia alperra da ta. ázka eiñ. (b). Aditza. Rascarse. Azka eidazu bixkarrian.
burúariñ, burúaríña. (c). Adjektiboa. Kaskarina. · Ligero, -a de cascos. content_copy kaskáriñ.
buruarinddu. content_copy arínddu.