Skip to main content

Hiztegia: bilaketaren emaitza

Errore mezua

Bilaketa azkarra Bilaketa aurreratua

buélo, buélua. (b). Izena. Gonaren barrena oso zabala denean buelo aundixa duela esan ohi da. Buelta azkar bat emanez konprobatzen da. Baita esaten da edozein gauzak handi-itxura duenean, nahiz eta agian funts gutxi izan. · El vuelo de una falda. Dícese también de cualquier cosa con mucho bulto y normalmente de poca consistencia. Sasoi baten buelo aundiko gonak modan egon zien./ Zuen oillaskuak buelo aundixa baiña okela gutxi./ Ikusi don Petra? Arek artu jon buelua arek; kale osua bia jon beretako.
buélta. 1.buélta, buéltia. (a). Izena. Vuelta. Buelta bat emotera noia. Esamoldeak: bueltia etorri. (c). Esapidea. Egoera alderantziz jarri. Oin majo bizi die baiña ikusiko dabe bueltia datorrenian. Erregimen aldaketaz sarri erabilia. . norbaiti buelta bat egin. (d). Esapidea. Norbaiti bisita bat egin. Eixozu buelta bat amandriai, estimauko dau eta. barruan be bueltia eindda. (d). Esapidea. Momentuko beldur handiaren menpe. Berak ikusi euanian irixa tamaiño onetan saltoka ta neska gaztia aurrian, barruan be bueltia eindda bera, ezta..., ta irixa geratu, zu. Ben.” 2.buélta, buéltia. (a). Izena. El regreso. Kotxian joan da bueltia trenian ein giñuan. 3.buélta, buéltia. (c). Izena. El alrededor. Etxebuelta guztian piñu sartu dabe. Gerri handia dutenengatik: Joxek jaukak gerri-bueltia. Konposatuen bigarren osagai moduan, batik bat.. 4.buelta. (a). Adberbioa. "En los juegos, orden de repetir el lance por no haber procedido en ley." (Etxba Eib) E, buelta! Traba ein ddostazu./ Zapatillia lotzen ziarduala jo dotse sakia ta buelta ein bia dabe. 5.buelta. (c). Posposizioa. Nundik buelta. Nondik zehar Nundik buelta joan zate Urkulura?/ Elgetatik buelta joan giñan Kanpazarrera.
goizálde, goizaldía. (d). Izena. Gauaren azken partea, egunsentiaren aurrekoa. · La última parte de la noche, anterior al amanecer. Goizaldera trumoi galantak izan die./ Goizaldian agertu da gaur Mila. Ez da tarte zehatzegia. Egunsentia ere barne izan dezake. . Esaerak: Buelta Madalen, goizaldia den. (d). Esaera. Inoiz entzuna nuen esaera hau, baina esanahia harrapatzen ez, eta amari galdetu nion. Azalpen hau eman zidan: Zela esangostat pa, modu askotara entendidu leikek. Esate baterako? Goizaldian fiestarako gogua ero... Klem.”
óldei
óldei, óldeixa. (b). Izena. botanika. Muscus. odolgi, oolgi, odolki, odoldi, ooldi. Goroldioa. · Musgo Ondo garbitu ondoren, zauri txarrak ixteko balio omen du.. Esaerak: Bueltaka dabillen arrixari etxako odolgirik eitten. Esaera. Gatzaga. (Aran Gatz). Gauzak egin edo erabili egin behar dira sasoian egoteko edo ez herdoiltzeko.
bueltákanpana, bueltákanpania. (a). Izena. Vuelta de campana. Errebueltan labandu, mugan bera jausi tta bi bueltakanpana emun giñuzen.
Bueltákune. (c). Toponimoa. Uberatik Elgetara lehenengo dagoen errebuelta. · Primera curva entre Ubera y Elgeta. Bueltakunera goiaz karreria ikustera.
bueltáu. 1.bueltau. (b). da Aditza. Volver, regresar. Ameriketara joan zan da etzan bueltau. Esamoldeak: arnasía bueltáu. (c). Esapidea. Arnasestua puska bat lasaitu. · Superar la situación de jadeo intenso. Ein neban aintxintxiketaldixakin bos minutuan arnasia bueltau ezindda egon nitzuan. 2.bueltau. (b). du Aditza. Devolver. Auto txarra saldu doste ta bueltau ein biot. 3.bueltau. (d). da Aditza. Idiskoak estali arren ernari gelditu ez, eta berriro umesketu den behia. Bueltau ein dda, antzu urten dosku. Don.” Txalian bueltau ere bai..
buenajera, buenajeria. (d). Izena. Eibar. Ongi etorria. Alkarri sekulako buenajeria eiñ ondoren, asi ziran bata bestiari euren barrixak kontatzen. (SM Ezten)”
buéno. (a). béno. Bueno, bueno pues. Bueno, ze pentsatzen jatzue lotara joango bagiña? Esamoldeak: buéno buéno!. (a). Interjekzioa. Solaskideak esandakoaz ezadostasuna adierazteko erabilia. bueno ba. (b). Bueno pues.