Skip to main content

aditza

  • 6. tiratu, tirétu. (-). aditza. (Eibar.) "Materixala zulo batetik pasau eragiñez, luzetu, mehetu edo neurrixan jarri. Hotzian zein beruan egin leike." (SB Eibetno). .
  • 4. tirátu. (b). du-dio aditza. Tiroa bota.   Disparar.. Txantxangorrixei be tiratzen dotse azkenian./ Anporretatik pe tiratzen oskuen guri. Fran./ Tiratu neban ilunetara ta basurdia jo.. Sin. tiro eiñ, tirua bota.
  • 1. tirua bota. (a). aditza. Disparar.. Ikusi orduko tirua bota najotsan erbixai.. Sin. tiro eiñ, tirátu.
  • 1. tírua eiñ. (a). aditza. Explotar. . Tirua ein ddau kubiertiak..
  • 2. tirua eiñ. (a). aditza. TIRO EIÑ. Disparar.. Zeiñek ein ddau etxeaurrian tirua?.
  • titíxa artu. (a). du aditza. Mamar.. Oso ondo artzen dosku titixa.. Ik. petxúa artu, bular.
  • titíxa emon. (a). dio aditza. Amamantar.. Ez i dotsa titirik emon biar. . Ik. petxúa artu, bular.
  • tokáu. (a). da-zaio aditza. Tocar, corresponder.. Zeiñi tokatze jako fregaua eittia?. Bestalde, Ari tokau eitte jako esan ohi da, batzuetan ironiaz, honako honetan bezela: Gizon aberats batekin ezkondu ei zan Eibarko neska bat, eta andik puntuko joan ei jakon amai negarrez, gizonorrek keridia zeukala ta. Amorrek esan ei zotsan: "Badakizu ba, ari tokau eitte jako ta". . bai tokáu be astuái pólaiñak. (-). esapidea. BAI TOKÁU BE ASTUÁI KÓNFITTAK. Dagokiona baino jazkera dotoreagoa eramateagatik edo halako gauzengatik norbaitez adar-soinuan esan ohi den esapidea. .. tókatzeko be aundixá izan, . (c). esapidea. BAI TOKAU BE. Ezusteko txarra edo zelebrea gertatu. ..
  • 1. tolóstu, tolóstau, toléstau. (c). du aditza. Tolestu.   Plegar, doblar.. Prakak kendutakuan, tolostu ta armaixora. .
  • 2. tolóstu, tolóstau, toléstau. (c). du aditza. Txukun eta hutsarterik gabe jarri bata bestearen gainean, gehiago kabitu dadin. Apilar. Bandixuan sartzen dou, da gero tolostau. Don. .
  • tongo eiñ. (b). aditza. Hacer tongo.. Polipasok tongo ein zebala aixkol-jokuan entzun zan. . Sin. irutxur egin.
  • tontortu. (-). aditza. "Tontorraren forman pilatuta.. Gaztaiñia saldu biar izate zanian saldu biar izate zuan tontortuta./ Platera tontortuta etaa, bestela gosiak geatuko ga..
  • tontótu. (a). da-du aditza. Tonto bihurtu.. Ze, tontotu eiñ aiz, ala?.
  • topáu. (a). du aditza. Aurkitu.   Encontrar, topar.. Topaittuzu giltzak?. Ik. billáu.
  • 3. tope eiñ. (c). aditza. Txoke egin, elkar jo.   Chocar.. Bi autok tope ein ddabe San Juango rektan.. Sin. txóke eiñ.
  • 2. tope eiñ. (c). aditza. Traba bat jo.   Encontrarse con una dificultad que impide el paso.. Koxka batekin tope eitten dau eta ezin dda pasau. .
  • 4. tope eiñ. (c). aditza. Topo egin.. Ik. trínk eiñ.
  • toríau. (b). du aditza. Torear.. Ze pentsau jok pa orrek, gu toriatzia, ala?.
  • torníau. (c). du aditza. Tornear, cilindrar.. Berandutu ein jat, pieza bat torniau biarra euki dot eta.. Sin. biribildu (Eib.)..
  • torrétu. (b). du aditza. Pilan ipini.   Amontonar, apilar.. Azukarra torretuta botatzen dotsa esne-zopei./ Egurrak ondo torretu, sikatu daittien./ Garixa rasiauta izeten da imillaunian, eta bestia torretuta. Don.. Ik. tontortu.
  • tórtoloska ibilli. (c). aditza. TÓRTOLOSKA JOKATU. Jugar a tabas.. Neguan tortoloska ta txikilleronka, da sokasaltoka. Klem. .
  • trabán egon. (a). aditza. Estar estorbando.. Zure kotxia traban dago. .
  • trabáu. (b). da aditza. Trabarse, tropezarse.. Arantza baten trabau ta muturrez aurrera.. Hizketarakoan ere bai: Trabau eitten da berbetan. . Ik. arbi-atala trabau.
  • tragáu. (a). du aditza. Tragar.. Jan ez, tragau ein ddau. . Sin. irúntsi.
  • 2. trangau. (-). aditza. (Aramaio.) "Machacar. Ota puntak batzen ziren eta gero etxean maspildu egiten ziren ganaduari emateko. Ekintza horri trangau esaten zitzaion." (Orm Aram)..